17 Üç Esas (Kaza ve kadere iman nasıldır?)
Altıncı Rükün: Kaderin Hayrına ve Şerrine İman
Bu rüknün dört hususa iman etmeyi içermesi gerekir:
1. İlim: Yüce Allah'ın her şeyi, icmali (toptan) ve tafsilati (detaylı) olarak bildiğine iman etmek.
2. Kitabet (Yazgı): Allah'ın kıyamete kadar her şeyin makadirini (takdir edilen miktarını) yazdığına iman etmek.
3. Meşiyete (İrade): Allah'ın dilediğinin olduğunu, dilemediğinin ise olmadığını, kulun da bir iradesinin bulunduğunu; ancak bu iradenin Yüce Allah'ın iradesi dahilinde olduğuna iman etmek.
4. Halk (Yaratma): Kulun da, yaptıklarının da ve diğer bütün varlıkların da yaratılmış olduğuna iman etmek. Delili: 'Allah her şeyin yaratıcısıdır' (Zümer, 62); 'Oysa sizi de yaptıklarınızı da Allah yarattı' (Sâffât, 96).
Bu dört mertebeyi nazım (şair) şu sözünde bir araya getirmiştir:
'İlim, Mevlâmızın kitabетi (yazısı), meşiyyeti / Ve yaratması ki o, icat etme ve var etmektir.'