10 अल-उसूल अस-सलासा (इस्लामका आधारहरूको व्याख्या)

लेखक रहिमहुल्लाहले ला इलाहा इल्लल्लाहको शहादतको दलील उल्लेख गर्नुभयो, र यसको अर्थ स्पष्ट गर्नुभयो, र त्यो हो:

अल्लाहबाहेक कुनै साँचो पूज्य छैन।

शहादतुल इख्लासमा अनिवार्य रूपमा समावेश हुनुपर्छ:

नफी (नकार)

इथबात (स्थापना)

नफी 'ला इलाह' मा छ।

र इथबात 'इल्लल्लाह' मा छ।

 र यो शैलीले सीमितता र स्थापना दुवैको फाइदा दिन्छ; किनभने यसले इबादतलाई अल्लाह एक्लैका लागि सीमित र स्थापित गर्छ, र उहाँबाहेक अरूबाट यसलाई नकार्छ।

र यसैकारण लेखक रहिमहुल्लाहले भन्नुभयो: र यसको त्यो व्याख्या जसले यसलाई स्पष्ट पार्छ: ﴿ وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِ إِنَّنِي بَرَاءٌ مِّمَّا تَعْبُدُونَ (26) إِلَّا الَّذِي فَطَرَنِي فَإِنَّهُ سَيَهْدِينِ (27)﴾।

﴿ بَرَاءٌ مِّمَّا تَعْبُدُونَ ﴾ (तिमीहरूले पूजा गर्ने कुराबाट बरी):  यो हो 'ला इलाह'को अर्थ

﴿ إِلَّا الَّذِي فَطَرَنِي ﴾ (सिवाय त्यो जसले मलाई सृष्टि गर्नुभयो): अर्थात् इल्लल्लाह

र उहाँको वचन: ﴿ قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَىٰ كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِّن دُونِ اللَّهِ ۚ فَإِن تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ (64) ﴾ (भन: हे किताबवालाहरू! त्यस्तो कुरातर्फ आऊ जुन हामी र तिमीहरूका बीचमा बराबर छ, कि हामी अल्लाहबाहेक कसैको पूजा नगरौं र उहाँसँग कसैलाई साझेदार नबनाऔं, र हामीमध्ये कसैले पनि अरूलाई अल्लाहबाहेक रब नबनाओस्, पस यदि उनीहरूले मुख फर्काए भने भन: गवाही देऊ कि हामी मुसलमान हौं)।

यदि कसैले भन्यो: ला इलाहा इल्लल्लाहको शहादतको अर्थ हो: अल्लाहबाहेक कोही पूज्य छैन?

हामी भन्छौं यो कुरा बातिल हो; किनभने यस्तो भन्नाले अल्लाहबाहेक जे पूजा गरिन्छ त्यो सबैलाई सही ठहराउँछ, तर जब उसले (हक्कसाथ) भन्छ भने यो दलील हो कि उसले अल्लाहबाहेक पूजा गरिने सबैलाई कुफ्र गर्छ र यो कि अल्लाहबाहेक कुनै साँचो पूज्य छैन

यदि कसैले भन्यो: ला इलाहा इल्लल्लाहको अर्थ हो: अल्लाहबाहेक कोही साँचो रब छैन?

हामी भन्छौं: यो कुरा सही हो,  तर यो ला इलाहा इल्लल्लाहको व्याख्या होइन, यो त तौहीदुर्रुबूबियह हो, जुन ती काफिरहरूले पनि स्वीकार गरेका थिए जसमाझ नबी ﷺ पठाइनुभएको थियो, तर पनि यसले उनीहरूलाई इस्लाममा प्रवेश गराएन।

﴿ قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَىٰ كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ ﴾ (भन: हे किताबवालाहरू! त्यस्तो कुरातर्फ आऊ जुन हामी र तिमीहरूका बीचमा बराबर छ) यस आयतमा धर्महरूबीचको मेल-मिलापको बातिलताको दलील छ

र मुहम्मद अल्लाहका रसूल हुनुहुन्छ भन्ने शहादतको दलील अल्लाह तआलाको यो वचन हो: ﴿ لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُم بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَّحِيمٌ (128) (निश्चय नै तिमीहरूकहाँ तिमीहरूमध्येबाटै एक रसूल आएका छन्, तिमीहरूले कष्ट भोग्नु उनलाई गाह्रो लाग्छ, उनी तिमीहरूको भलाइका लागि लालायित छन्, मोमिनहरूप्रति अत्यन्त कोमल र दयालु छन्) र मुहम्मद अल्लाहका रसूल हुनुहुन्छ भन्ने शहादतको अर्थ हो: उहाँले आदेश दिनुभएको कुरामा उहाँको आज्ञापालन, उहाँले बताउनुभएको कुरामा उहाँको पुष्टि, उहाँले मनाही र निषेध गर्नुभएको कुराबाट टाढा रहनु, र अल्लाहको इबादत उहाँले तोकेको तरिकाबाहेक अरू तरिकाले नगर्नु।

लेखक रहिमहुल्लाहले यो आयत मुहम्मद अल्लाहका रसूल हुनुहुन्छ भन्ने शहादतको दलीलका रूपमा उल्लेख गर्नुभयो, र अल्लाहले यसमा तीन जोडतर्फी शब्दहरूद्वारा शहादतलाई पुष्टि गर्नुभयो:

 लुप्त क़सम, लाम, र क़द।

लेखक रहिमहुल्लाहले मुहम्मद अल्लाहका रसूल हुनुहुन्छ भन्ने शहादतको अर्थ स्पष्ट गर्नुभयो, र यो कि यस शहादतलाई पूरा गर्नका लागि हरेक मुसलमान पुरुष र मुसलमान स्त्रीमाथि अनिवार्य छ:

 रसूल ﷺ ले आदेश दिनुभएको कुरामा उहाँको आज्ञापालन, उहाँले बताउनुभएको कुरामा उहाँको पुष्टि, उहाँले मनाही र निषेध गर्नुभएको कुराबाट टाढा रहनु, र अल्लाहको इबादत उहाँले तोकेको र स्पष्ट गर्नुभएको तरिकाबाहेक अरू तरिकाले नगर्नु, अल्लाहको दुरूद र सलाम उहाँमाथि होस्।

मुहम्मद अल्लाहका रसूल हुनुहुन्छ भन्ने शहादतको तकाजा: «कि उहाँ यस्तो दास हुनुहुन्छ जसको पूजा गरिँदैन, र यस्तो रसूल हुनुहुन्छ जसलाई झुटा भनिँदैन» र यसको अर्थ हो:

हामीले उहाँ ﷺ ले आदेश दिनुभएको हरेक कुरामा उहाँको आज्ञापालन गर्नु;

 किनभने उहाँ अल्लाहको पैगाम पुर्‍याउनेवाला हुनुहुन्छ

उहाँ ﷺ ले बताउनुभएको कुरामा उहाँको पुष्टि गर्नु;

किनभने उहाँ सत्यवादी र सत्यताको पुष्टि गरिएका ﷺ हुनुहुन्छ

उहाँले मनाही र निषेध गर्नुभएको कुराबाट टाढा रहनु;

  अर्थात् नबी ﷺ ले जुन कुराबाट मनाही गर्नुभयो त्यसलाई एउटा पट्टि राख्नु, र तिमी अर्को पट्टि हुनु

अल्लाह सुभानहु व तआलाको इबादत नबी ﷺ बाट आएको कुराबाहेक अरू तरिकाले नगर्नु;

 र यसमा बिदअतीहरूको खण्डन छ

र सलाह, जकात, र तौहीदको व्याख्याको दलील अल्लाह तआलाको यो वचन हो:

﴿ وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاءَ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ ۚ وَذَٰلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ (5) ﴾ (र उनीहरूलाई यसबाहेक केही आदेश दिइएको थिएन कि उनीहरूले दीनलाई खालिस राख्दै, हनीफ भई, अल्लाहको इबादत गरून्, सलाह कायम गरून् र जकात दिऊन्, र यही सही र स्थिर दीन हो)।

र रोजाको दलील अल्लाह तआलाको यो वचन हो:

﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ (183) ﴾ (हे ईमानवालाहरू! तिमीहरूमाथि रोजा फर्ज गरियो जसरी तिमीभन्दा पहिलेकाहरूमाथि फर्ज गरिएको थियो, ताकि तिमी मुत्तक़ी बन)।

र हज्जको दलील अल्लाह तआलाको यो वचन हो:

﴿ وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ۚ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ (97) ﴾ (र अल्लाहको हक हो मानिसहरूमाथि यस घरको हज गर्नु, जसले त्यहाँ पुग्ने बाटो सक्षम राख्छ, र जसले इन्कार गर्‍यो त अल्लाह जगतहरूबाट बेनियाज हुनुहुन्छ)।

दोस्रो आधार: सलाह:

 र यो अल्लाहको इबादत हो कर्म र वचनहरूद्वारा, तकबीरबाट सुरु हुने र सलामबाट समाप्त हुने, र यो दीनको स्तम्भ हो, र यो अल्लाहबाट आफ्ना नबी ﷺ माथि प्रत्यक्ष रूपमा फर्ज गरिएको थियो; अर्थात् जब उहाँलाई ﷺ आकाशतर्फ मेराज गराइयो।

तेस्रो आधार: जकात:

भाषिक रूपमा: यो वृद्धि र पवित्रता हो।

र यो दुई प्रकारको हुन्छ: जकातुल बदन, र जकातुल माल।

चौथो आधार: रोजा:

भाषिक रूपमा: यो रोकिनु हो।

शरई रूपमा: यो नियतसाथ फजरको उदयदेखि सूर्यास्तसम्म भंग गर्ने कुराहरूबाट रोकिएर अल्लाहको इबादत गर्नु हो। र रोजा सबैभन्दा उत्तम प्रकारका इबादतहरूमध्ये एक हो; किनभने यसमा तीनवटै प्रकारका सब्र जम्मा हुन्छन्, र यसको महानताको एउटा प्रमाण यो हो कि अल्लाह सुभानहु व तआलाले रोजादारको बदला आफैंसँग जोड्नुभयो।

पाँचौं आधार: हज्ज:     

भाषिक रूपमा: यो लक्ष्य हो, शरई रूपमा: यो नबी ﷺ को सुन्नतमा वर्णित तरिकाअनुसार मनासिक अदा गरेर अल्लाहको इबादत गर्नु हो। र यो प्रत्येक मुसलमानमाथि जीवनमा एकपटक फर्ज छ