19 अल-उसूल अस-सलासा (तेस्रो उसूल)
तेस्रो उसूल: तिम्रो नबी मुहम्मद ﷺ को पहिचान।
र उहाँ हुनुहुन्छ: मुहम्मद बिन अब्दुल्लाह बिन अब्दुल मुत्तलिब बिन हाशिम, र हाशिम कुरैशबाट हुन्, र कुरैश अरबबाट हुन्, र अरब इस्माईल बिन इब्राहीम खलील अलैहिस्सलामको सन्ततिबाट हुन्, उहाँमाथि र हाम्रा नबीमाथि सबैभन्दा उत्तम दुरूद र सलाम होस्।
र उहाँको उमेर: तिरसठ्ठी वर्ष थियो, तीमध्ये चालीस वर्ष नुबुव्वतअघि, र तेइस वर्ष नबी र रसूलको रूपमा।
उहाँलाई सूरह इक़रा (अल-अलक)द्वारा नबी बनाइयो, र सूरह अल-मुद्दथ्थिरद्वारा रसूल बनाइयो।
र उहाँको देश मक्का हो, र उहाँले मदीनातर्फ हिजरत गर्नुभयो।
यस अनुच्छेदमा नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमबारे संक्षिप्त परिचय समावेश छ, जसमा उहाँको नाम, वंश, उमेर, र उहाँको दाअवतको केही अंश समावेश छ।
हामीले नबी ﷺ बारे केही कुराहरू जान्नैपर्छ, तीमध्ये
उहाँको नाम र वंश
उहाँ मुहम्मद बिन अब्दुल्लाह बिन अब्दुल मुत्तलिब बिन हाशिम हुनुहुन्छ, र हाशिम कुरैशबाट हुन्, र कुरैश अरबबाट हुन् जो इब्राहीम खलील अलैहिस्सलामका छोरा इस्माईलको सन्ततिबाट हुन्।
उहाँको उमेर
उहाँको उमेर तिरसठ्ठी वर्ष थियो तीमध्ये चालीस वर्ष बेथाइअघि, र तेइस वर्ष बेथाइपछि।
उहाँको बेथाइको अवधि यसरी विभाजित भयो:
: मक्की अवधि जुन तेह्र वर्ष चल्यो
:मदनी अवधि जुन दश वर्ष चल्यो
के उहाँ –अलैहिस्सलातु वस्सलाम- नबी हुनुहुन्थ्यो वा रसूल?
उहाँ ﷺ नबी पनि हुनुहुन्थ्यो र रसूल पनि, उहाँलाई -अल्लाहको दुरूद र सलाम उहाँमाथि होस्- 'इक़रा'द्वारा नबी बनाइयो, त्यसपछि 'मुद्दथ्थिर'द्वारा रसूल बनाइयो, अल्लाहले उहाँलाई शिर्कबाट सचेत गराउने र तौहीदतर्फ दाअवत दिनेको रूपमा पठाउनुभयो
के उहाँ –अलैहिस्सलातु वस्सलाम- नबी हुनुहुन्थ्यो वा रसूल?
उहाँ ﷺ नबी पनि हुनुहुन्थ्यो र रसूल पनि, उहाँलाई -अल्लाहको दुरूद र सलाम उहाँमाथि होस्- 'इक़रा'द्वारा नबी बनाइयो, त्यसपछि 'मुद्दथ्थिर'द्वारा रसूल बनाइयो
अल्लाहले उहाँलाई शिर्कबाट सचेत गराउने र तौहीदतर्फ दाअवत दिनेको रूपमा पठाउनुभयो।
र दलील अल्लाह तआलाको यो वचन हो: ﴿يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ (1) قُمْ فَأَنذِرْ (2) وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ (3) وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ (4)وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ (5) وَلَا تَمْنُن تَسْتَكْثِرُ (6) وَلِرَبِّكَ فَاصْبِرْ (7) ﴾ (हे च्यादर ओढेर बस्नेवाला! उठ र सचेत गराऊ, र आफ्नो रबको महिमा गाऊ, र आफ्नो लुगा पवित्र राख, र फोहोरबाट टाढा रह, र बढी लिने आशाले उपकार नगर, र आफ्नो रबको लागि धैर्य गर)।
र ﴿ قُمْ فَأَنذِرْ (2) ﴾ (उठ र सचेत गराऊ)को अर्थ हो शिर्कबाट सचेत गराउनु र तौहीदतर्फ दाअवत दिनु।
﴿ وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ (3)﴾ (र आफ्नो रबको महिमा गाऊ) अर्थात्: तौहीदद्वारा उहाँको महिमा गर।
﴿ وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ (4) ﴾ (र आफ्नो लुगा पवित्र राख) अर्थात्: आफ्ना कर्महरूलाई शिर्कबाट पवित्र राख।
﴿وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ (5)﴾ (र फोहोरबाट टाढा रह) रुज्ज: मूर्तिहरू, र यसबाट टाढा रहनु: तिनलाई त्याग्नु र तिनबाट र तिनका मान्नेवालाहरूबाट बरी हुनु।
उहाँले यसमा दश वर्ष तौहीदतर्फ दाअवत दिँदै बिताउनुभयो। र दश वर्षपछि उहाँलाई आकाशतर्फ मेराज गराइयो, र उहाँमाथि पाँच सलाहहरू फर्ज गरियो, र उहाँले मक्कामा तीन वर्ष सलाह पढ्नुभयो, र त्यसपछि उहाँलाई मदीनातर्फ हिजरत गर्नु आदेश दिइयो।
उहाँको सीरतको संक्षिप्त परिचय ﷺ
र मक्की युगमा दाअवत तौहीद र शिर्क त्याग्नु र अल्लाह एक्लैका लागि इबादतलाई खालिस राख्ने दाअवतमा केन्द्रित थियो, र यो दाअवत तेह्र वर्षसम्म जारी रह्यो।
त्यसपछि उहाँलाई ﷺ मदीनातर्फ हिजरत गर्नु आदेश दिइयो, र त्यहाँ पनि दाअवतको अवस्था तौहीदमाथि नै आधारित रह्यो, इबादत, लेनदेन र दैनिक जीवनका मामिलाहरूसम्बन्धी बाँकी दीनका शरीअतहरू नाजिल हुनुसाथै।
तर उहाँको ﷺ सीरत र उहाँको दाअवतमा हेर्ने व्यक्तिले पाउँछ कि तौहीदतर्फको दाअवत उहाँको ﷺ अल्लाहले उहाँलाई वफात दिनुभएसम्म सधैं उहाँसँगै रह्यो, र यसमा त्यसको स्पष्ट खण्डन छ जसले मानिसहरूलाई तौहीद सिक्नबाट विमुख गराउँछ, र दाबी गर्छ कि तौहीद सिक्नका लागि केही मिनेटभन्दा बढी आवश्यक छैन।
लेखक रहिमहुल्लाहको वचन (उहाँलाई आकाशतर्फ मेराज गराइयो)बाट हामी यो फाइदा लिन्छौं:
1. नबी ﷺ ले गैबका मामिलाबारे बताउनुभएको जुनसुकै कुरामा हामी भन्छौं: हामीले ईमान ल्यायौं, पुष्टि गर्यौं, र समर्पण गर्यौं।
2. फर्ज सलाहहरूको महत्त्व, किनभने अल्लाह सुभानहु व तआलाले यसलाई आकाशमा फर्ज गर्नुभयो।
र हिजरत: शिर्कको मुलुकबाट इस्लामको मुलुकतर्फ बसाइँ सर्नु हो। र हिजरत यस उम्मतमाथि शिर्कको मुलुकबाट इस्लामको मुलुकतर्फ फर्ज छ, र यो क़यामतसम्म बाँकी रहन्छ।
र दलील अल्लाह तआलाको यो वचन हो: ﴿إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنتُمْ ۖ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ ۚ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِيهَا ۚ فَأُولَٰئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ ۖ وَسَاءَتْ مَصِيرًا (97) إِلَّا الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ وَالْوِلْدَانِ لَا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً وَلَا يَهْتَدُونَ سَبِيلًا (98) فَأُولَٰئِكَ عَسَى اللَّهُ أَن يَعْفُوَ عَنْهُمْ ۚ وَكَانَ اللَّهُ عَفُوًّا غَفُورًا (99) ﴾ (बेशक जसलाई फरिश्ताहरूले आफूमाथि अत्याचार गर्दागर्दै मृत्यु दिन्छन्, तिनीहरूले भन्छन्: तिमीहरू कुन अवस्थामा थियौ? तिनीहरूले भन्छन्: हामी जमिनमा कमजोर थियौं, तिनीहरूले भन्छन्: के अल्लाहको जमिन फराकिलो थिएन जुनमा तिमीहरू हिजरत गर्न सक्थ्यौ? त्यसैले यिनीहरूको ठाउँ जहन्नम हो, र त्यो नराम्रो ठाउँ हो, सिवाय ती कमजोर पुरुष, स्त्री र बालकहरूबाहेक जो कुनै उपाय गर्न सक्दैनन् र कुनै बाटो पनि पाउँदैनन्, यिनीहरूलाई अल्लाहले माफ गर्नुहोला, र अल्लाह माफ गर्नुहुने, क्षमाशील हुनुहुन्छ), र अल्लाह तआलाको वचन: ﴿يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ أَرْضِي وَاسِعَةٌ فَإِيَّايَ فَاعْبُدُونِ (56)﴾ (हे मेरा ईमानवाला बन्दाहरू! बेशक मेरो जमिन फराकिलो छ, त्यसैले मेरै इबादत गर)।
बगवीले भने: "यस आयतको अवतरणको कारण मक्काका ती मुसलमानहरू थिए जसले हिजरत गरेका थिएनन्; अल्लाहले उनीहरूलाई ईमानको नामले सम्बोधन गर्नुभयो"।
र सुन्नतबाट हिजरतको दलील आप ﷺ को यो वचन हो: "हिजरत तबसम्म बन्द हुँदैन जबसम्म तौबा बन्द हुँदैन, र तौबा तबसम्म बन्द हुँदैन जबसम्म सूर्य आफ्नो पश्चिमबाट उदाउँदैन"।
हिजरत तीन भागमा विभाजित हुन्छ
- कुफ्रको मुलुकबाट इस्लामको मुलुकतर्फको हिजरत, यसको हुक्म वाजिब छ।
- मक्काबाट मदीनातर्फको हिजरत, यो मक्का विजयसँगै समाप्त भयो।
- अल्लाहले जुन कर्म, कर्ता, समय र स्थान त्याग्नु वाजिब बनाउनुभयो त्यो सबैको हिजरत
कर्म: अल्लाहले हराम गर्नुभएको सबै कुरा, र यसमा सबैभन्दा माथि शिर्क छ। कर्ता: काफिर, मुनाफिक र अरू। समय: काफिरहरूले मनाउने चाडपर्वका समयहरूलाई त्याग्नु। स्थान: काफिरहरूले चाडपर्व मनाउने ठाउँहरूलाई त्याग्नु।
तौबा दुईवटा कुरामध्ये एउटाले बन्द हुन्छ:
1.सूर्यको आफ्नो पश्चिमबाट उदाउनु।
2.वा मृत्युको उपस्थिति ﴿وَلَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ حَتَّىٰ إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ إِنِّي تُبْتُ الْآنَ وَلَا الَّذِينَ يَمُوتُونَ وَهُمْ كُفَّارٌ ﴾ (र तौबा त्यसका लागि होइन जसले नराम्रो कर्म गर्छ यहाँसम्म कि जब उसलाई मृत्यु उपस्थित हुन्छ तब भन्छ: अब मैले तौबा गरें, र नत त्यसका लागि जो काफिर भई मर्छन्)।
* आप ﷺ को यो वचन:"विजयपछि कुनै हिजरत छैन": अर्थात् मक्काबाट मदीनातर्फ। र यसमा नबी ﷺ को इशारा छ कि मक्का फेरि कहिल्यै कुफ्रको मुलुक बन्न सक्दैन ..
पस जब उहाँ मदीनामा स्थिर हुनुभयो तब उहाँलाई इस्लामका बाँकी शरीअतहरूको आदेश दिइयो; जस्तै: जकात(1), रोजा, हज्ज, जिहाद, अजान, असल कुराको आदेश दिनु र नराम्रो कुराबाट रोक्नु, र इस्लामका अन्य शरीअतहरू।
उहाँले यसमा दश वर्ष बिताउनुभयो। र त्यसपछि उहाँको वफात भयो, अल्लाहको दुरूद र सलाम उहाँमाथि होस्(2)।
र उहाँको दीन बाँकी रहन्छ, र यही उहाँको दीन हो, कुनै भलाई छैन जुन उहाँले उम्मतलाई नदेखाउनुभएको होस्, र कुनै खराबी छैन जुनबाट उहाँले उम्मतलाई सचेत नगराउनुभएको होस्।
र जुन भलाई उहाँले देखाउनुभयो त्यो हो: तौहीद, र त्यो सबै कुरा जुन अल्लाहले मन पराउनुहुन्छ र जसमा उहाँ राजी हुनुहुन्छ।
र जुन खराबीबाट उहाँले सचेत गराउनुभयो त्यो हो: शिर्क, र त्यो सबै कुरा जुन अल्लाहले घृणा गर्नुहुन्छ र जसलाई उहाँ नकार्नुहुन्छ(3
(1) शेख इब्न उथैमीन रहिमहुल्लाहले भन्नुभयो: «जकात पहिले मक्कामा फर्ज गरिएको थियो; तर त्यसका निसाब र वाजिब परिमाण तोकिएको थिएन, र मदीनामा गएर निसाबहरू र वाजिब परिमाण तोकियो»।
(2) नबी ﷺ को वफात हिजरतको दशौं वर्षमा भयो, र उहाँलाई आयशा रज़ियल्लाहु अन्हाको कोठामा गाडियो।
(3) कुनै भलाई छैन जुन उहाँले उम्मतलाई नदेखाउनुभएको होस्, र कुनै खराबी छैन जुनबाट उहाँले उम्मतलाई सचेत नगराउनुभएको होस् भन्ने कुराबाट हामीले अवश्य गवाही दिनुपर्छ कि उहाँ ﷺ ले अमानत अदा गर्नुभयो, रिसालत पुर्याउनुभयो, उम्मतलाई नसीहत गर्नुभयो, र अल्लाहको बाटोमा साँचो जिहाद गर्नुभयो, र हामीलाई त्यस्तो स्पष्ट बाटोमा छोड्नुभयो जसको रात पनि दिनजस्तै उज्यालो छ, त्यसबाट कोही पनि विचलित हुँदैन सिवाय विनाशकर्ताबाहेक।
सबैभन्दा ठूला हराम कुराहरू
ठूलो शिर्क (मिल्लतबाट बाहिर ल्याउने)
सानो शिर्क (मिल्लतबाट बाहिर नल्याउने)
ठूला गुनाहहरू(जुन कुरामाथि विशेष सजाय तोकिएको छ
साना गुनाहहरू(हरेक हराम कुरा जसमाथि विशेष सजाय तोकिएको छैन)
अल्लाहले उहाँलाई सम्पूर्ण मानिसहरूतर्फ पठाउनुभयो, र अल्लाहले सम्पूर्ण जिन्न र मानव दुवैमाथि उहाँको आज्ञापालन अनिवार्य गर्नुभयो।
र दलील अल्लाह तआलाको यो वचन हो: ﴿ قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعًا ﴾ (भन: हे मानिसहरू! म तिमीहरू सबैतर्फ अल्लाहका रसूल हुँ)।
र अल्लाहले उहाँद्वारा दीनलाई पूर्ण गर्नुभयो।
र दलील अल्लाह तआलाको यो वचन हो: ﴿ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا﴾ (आज मैले तिमीहरूका लागि तिम्रो दीन पूर्ण गरिदिएँ, र तिमीहरूमाथि आफ्नो नियामत पूरा गरिदिएँ, र तिमीहरूका लागि इस्लामलाई दीनको रूपमा स्वीकार गरिदिएँ)
र उहाँको ﷺ मृत्युको दलील अल्लाह तआलाको यो वचन हो: ﴿إِنَّكَ مَيِّتٌ وَإِنَّهُم مَّيِّتُونَ (30)﴾ (बेशक तिमी मर्नेवाला हौ र उनीहरू पनि मर्नेवाला छन्)।
(1) नबी ﷺ सम्पूर्ण मानिसहरूतर्फ पठाइनुभयो, र यसद्वारा उहाँभन्दा पहिलेको हरेक शरीअत मन्सूख भयो, त्यसैले यहूदी र नसारा नबी ﷺ को जमानामा र आजको हाम्रो जमानामा पनि यदि उनीहरूकहाँ दाअवत पुग्यो र उनीहरू दीनमा प्रवेश गरेनन् भने उनीहरू काफिर हुन्, चाहे उनीहरू मूसा र ईसाले जे मानेका थिए त्यही मानिरहेका किन नहोऊन्, र यसका दलीलहरूमध्ये:
1-अल्लाह सुभानहु व तआलाको वचन: ﴿ قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَىٰ كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا﴾ (भन: हे किताबवालाहरू! त्यस्तो कुरातर्फ आऊ जुन हामी र तिमीहरूका बीचमा बराबर छ, कि हामी अल्लाहबाहेक कसैको पूजा नगरौं र उहाँसँग कसैलाई साझेदार नबनाऔं)।
2-अल्लाह सुभानहु व तआलाको वचन: ﴿ قَاتِلُوا الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَلَا يُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَلَا يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ ﴾ (ती किताबवालाहरूसँग युद्ध गर जसले अल्लाह र आखिरतको दिनमाथि ईमान राख्दैनन्, र अल्लाह र उहाँका रसूलले हराम गर्नुभएको कुरालाई हराम मान्दैनन्, र साँचो दीन अपनाउँदैनन्)।
- नबी ﷺ को वचन: "त्यस अल्लाहको कसम जसको हातमा मेरो प्राण छ! मेरो बारेमा सुन्ने कुनै यहूदी वा नसारा जसले मलाई मानेन ऊ जहन्नमवासीहरूमध्ये हुनेछ"।
(2) यस आयतमा बिदअतीहरूको खण्डन छ।