4-دلیل مسائل چهارگانه
متن درس:
دليل آنچه گفتيم: اين فرموده خداوند متعال است كه:
﴿وَٱلۡعَصۡرِ ١ إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لَفِي خُسۡرٍ ٢ إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلۡحَقِّ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلصَّبۡرِ ٣﴾.
«سوگند به روزگار، كه بيگمان انسان در زيانكارى است، مگر كسانىكه ايمان آوردهاند، و كارهاى شايسته كردهاند، و همديگر را به حق سفارش كردهاند و همديگر را به شكيبائى سفارش كردهاند».
امام شافعى/ مىفرمايد: «اگر خداوند جز اين سوره هيچ برهان ديگرى بر مخلوقاتش فرود نمىآورد همين سوره براى آنان كافى بود».
امام بخارى/ در صحيح بخارى مىفرمايد:
«بَابٌ: العِلْمُ قَبْلَ القَوْلِ وَالعَمَلِ». «اين باب در باره آموختن علم قبل از گفتن و عمل كردن است».
زيرا خداوند متعال مىفرمايد:
﴿فَٱعۡلَمۡ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ وَٱسۡتَغۡفِرۡ لِذَنۢبِكَ﴾ [محمد:19].
«پس بدان كه جز خدا هيچ معبود برحقى نيست و براى گناهانت طلب مغفرت كن».
مىبينيم كه قبل از گفتن و عمل كردن به فرا گرفتن علم امر فرموده است.
شرح متن:
مؤلف رحمه الله بعد از ذکر این مسائل چهارگانه دلایل آن را از قرآن بیان داشته است و دلیل این مسائل را سوره العصر ذکر نموده است. مؤلف رحمه الله همیشه و دائما مسائل را همراه با دلیل بیان می کند؛ چرا؟
1-تا اینکه طالب و دانشجو بر راه اتباع و پیروی از دلیل بزرگ شود و نه در راه تقلید.
2- تا اینکه طالب و دانشجو نسبت به این حجت و دلیل شناخت داشته باشد تا به کسیله آن بتواند مخالف خودش را رد کند.
3- تا اینکه طالب و دانشجو بتواند قدرت استنباط و برداشت صحیح و سلیم احکام را در برابر ادله کسب نماید.
هدف مؤلف رحمه الله این است که این سوره به تنهایی در مقام حجت برای خلق قرار می گیرد تا اینکه علم فرا بگیرند و بدان عمل نمایند و سپس بدان دعوت دهند و در راه دعوت صبر نمایند.
پس در مورد دیگر سوره ها چه فکر می کنی؟ در واقع قرآن همه ی آن حجت است.
امیر المؤمنين در حدیث (یعنی امام بخاری) در کتابش صحیح بخاری بابی گشوده است با عنوان: (باب: علم قبل از قول و عمل است) و در آن دلیلش را بیان نموده است؛ بنا بر این ضروری است که به علم پرداخته شود قبل از اینکه آن را به زبان آورده و اقدام به عمل کردن نماییم؛ پس درست نیست که جاهلانه بدون علم اقدام به عمل نمودن نماییم زیرا این عمل نصارا و مدعین مسیحیت است.