13-اصل سوم : شناخت رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم

ویدیو مربوط به اصل سوم: شناخت رسول الله صلی الله علیه و سلم

متن درس:

اصل سوم:
شناخت پيامبرمان حضرت محمد صلی الله علیه وسلم است

 ايشان محمد بن عبدالله بن عبدالمطلب بن هاشم هستند كه هاشم از قريش و قريشى‌ها عرب و از نسل حضرت اسماعيل فرزند حضرت ابراهيم خليل – عليه وعلى نبينا أفضل الصلاة وأتم التسليم – هستند، ايشان شصت و سه سال عمر كردند، كه چهل سال آن پيش از بعثت و بيست و سه سال ديگر زندگى بعثت بود، ايشان پيامبر و رسول بودند، با ﴿ٱقۡرَأۡ﴾ نبوت و با ﴿ٱلۡمُدَّثِّرُ﴾ رسالت به ايشان ابلاغ شد، كه در آن زمان در مكه تشريف داشتند، خداوند ايشان را فرستاد تا كه مردم را از شرك باز داشته و به سوى توحيد و يكتاپرستى بخواند، بدليل اين ارشاد خداوندى كه:

﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمُدَّثِّرُ ١ قُمۡ فَأَنذِرۡ ٢ وَرَبَّكَ فَكَبِّرۡ ٣ وَثِيَابَكَ فَطَهِّرۡ ٤ وَٱلرُّجۡزَ فَٱهۡجُرۡ ٥ وَلَا تَمۡنُن تَسۡتَكۡثِرُ ٦ وَلِرَبِّكَ فَٱصۡبِرۡ ٧﴾ [المدثر: 1-7].

 «اى مرد جامه برخود پچيده! برخيز و هشدار ده و پروردگارت را تكبير گوى و دامنت را پاكيزه بدار و از آلايش - شرك – بپرهيز و بخششى مكن كه پاداش بزرگتر بخواهى و در راه پروردگارت شكيبايى كن».

معناى: ﴿قُمۡ فَأَنذِرۡ﴾ يعنى از شرك بترسان و به سوى توحيد فراخوان، و ﴿وَرَبَّكَ فَكَبِّرۡ﴾ يعنى باتوحيد ويكتا پرستى او را تعظيم كن و بزرگ بدار و ﴿وَثِيَابَكَ فَطَهِّرۡ﴾ يعنى اعمال خويش را از شرك پاك گردان، ﴿وَٱلرُّجۡزَ فَٱهۡجُرۡ﴾ رجز يعنى بتها، و ترك بتها يعنى بيزارى از بتها و بت پرستان.

ده سال تمام به همين منوال مردم را بسوى توحيد مى‌خواندند، پس از ده سال ايشان به معراج يعنى آسمان فراخوانده شدند و نماز‌هاى پنج‌گانه فرض گرديد، سه سال در مكه نماز خواندند، و سپس مأمور گرديدند كه به مدينه هجرت كنند هجرت از سرزمين شرك به سرزمين اسلام منتقل شدن است.

 هجرت بر اين امت فرض است كه از سرزمين شرك به سرزمين اسلام كوچ كنند و اين فريضه تا قيامت ادامه دارد⁽[1]⁾.

به دليل: اين فرموده خداوند:

﴿إِنَّ ٱلَّذِينَ تَوَفَّىٰهُمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ ظَالِمِيٓ أَنفُسِهِمۡ قَالُواْ فِيمَ كُنتُمۡۖ قَالُواْ كُنَّا مُسۡتَضۡعَفِينَ فِي ٱلۡأَرۡضِۚ قَالُوٓاْ أَلَمۡ تَكُنۡ أَرۡضُ ٱللَّهِ وَٰسِعَةٗ فَتُهَاجِرُواْ فِيهَاۚ فَأُوْلَٰٓئِكَ مَأۡوَىٰهُمۡ جَهَنَّمُۖ وَسَآءَتۡ مَصِيرًا ٩٧ إِلَّا ٱلۡمُسۡتَضۡعَفِينَ مِنَ ٱلرِّجَالِ وَٱلنِّسَآءِ وَٱلۡوِلۡدَٰنِ لَا يَسۡتَطِيعُونَ حِيلَةٗ وَلَا يَهۡتَدُونَ سَبِيلٗا ٩٨ فَأُوْلَٰٓئِكَ عَسَى ٱللَّهُ أَن يَعۡفُوَ عَنۡهُمۡۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَفُوًّا غَفُورٗا ٩﴾ [النساء: 97-98].

«كسانى كه فرشتگان جانشان را مى‌گيرند، درحاليكه آنان برخود ستم روا داشته‌اند، به ايشان گويند: در چه حال بوديد؟ گويند: ما در سرزمين خود مستضعف بوديم. گويند: آيا سرزمين خداوند فراخ نبود كه بتوانيد در آن -به هر كجا كه خواهيد- هجرت كنيد؟ سرا و سرانجام اينان جهنم است و بد سرانجامى است مگر مردان و زنان و كودكان مستضعفى كه نمى‌توانند چاره‌اى بينديشند و راه به جايى نمى‌برند، اينان را باشد كه خداوند ببخشايد، و خداوند بخشاينده آمرزگار است».

وبه دليل: اين ارشاد خداوندى:

﴿يَٰعِبَادِيَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّ أَرۡضِي وَٰسِعَةٞ فَإِيَّٰيَ فَٱعۡبُدُونِ ٥٦﴾ [العنکبوت: 56].

«اى بندگان من كه ايمان آورده ايد! بدانيد كه زمين من گسترده است پس فقط مرا بپرستيد».

امام بغوي / مى‌فرمايد:

«سبب نزول اين آيه مسلمانانى هستند كه در مكه بودند و هنوز هجرت نكرده بودند خداوند آنانرا اهل ايمان خطاب فرمود».

و دليل بر هجرت از سنت نبوى: اين فرموده پيامبر اكرم ص است كه:

 «لا تَنْقَطِعُ الْهِجْرَةُ حَتَّى تَنْقَطِعَ التَّوْبَةُ، وَلا تَنْقَطِعُ التَّوْبَةُ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا».

«هجرت قطع نمى‌شود تا زمانيكه توبه قطع شود و توبه قطع نمى‌شود تا اينكه خورشيد از مغرب طلوع كند».

هنگامى كه پيامبر ص در مدينه مستقر گرديدند به بقيه‌ی احكام اسلام نيز مأموريت يافتند، مثل زكات و روزه و حج و اذان و جهاد و امر به معروف و نهى از منكر و احكام ديگر.

 ده سال در اين راستا جانفشانى كردند تا اينكه وفات نمودند - صلوات الله وسلامه عليه- اما دين ايشان قائم و دائم خواهد بود خلاصه‌اش اين است كه هيچ خيرى نبوده مگر اينكه امت را بدان راهنمايى فرموده و هيچ شرّى نبوده مگر اينكه امت را از آن برحذر داشته است، بزرگترين خيرى كه مردم را بدان راهنمايى فرموده اول توحيد است و بعد هر آنچه كه خداوند آن را دوست دارد و مى‌پسندد، و بدترين شرى كه امت را از آن برحذر داشته اول شرك است و بعد هرآنچه كه خداوند آنرا ناپسند مى‌دارد، خداوند ايشان را به سوى همه انسانها و جنات فرستاده و اطاعت ايشان را بر همگان فرض گردانيده است.

 دليلش: اين ارشاد خداوندى است:

﴿قُلۡ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنِّي رَسُولُ ٱللَّهِ إِلَيۡكُمۡ جَمِيعًا﴾ [الأعراف: 158].

«بگو: اى مردم، بدرستيكه من فرستاده خدا به سوى همه شما هستم».

 و خداوند دين را بوسيله ايشان تكميل فرموده چنانكه مى‌فرمايد:

﴿ٱلۡيَوۡمَ أَكۡمَلۡتُ لَكُمۡ دِينَكُمۡ وَأَتۡمَمۡتُ عَلَيۡكُمۡ نِعۡمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ ٱلۡإِسۡلَٰمَ دِينٗا﴾ [المائدة: 3].

«امروز دين شما را برايتان به كمال رساندم و نعمتم را بر شما تمام كردم و دين اسلام را براى شما پسنديدم».

دليل وفات حضرتش: اين ارشاد خداوند است:

﴿إِنَّكَ مَيِّتٞ وَإِنَّهُم مَّيِّتُونَ ٣٠ ثُمَّ إِنَّكُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ عِندَ رَبِّكُمۡ تَخۡتَصِمُونَ ٣١﴾ [الزمر:30].

«- اى رسول عزيز ما- شخص تو و همه خلق البته به مرگ از دنيا خواهيد رفت آنگاه روز قيامت همه در پيشگاه عدل پروردگار خويش دادخواهى مى‌كنید».

[1]- حديث «لا هجرة بعد الفتح». تفاصيلی دارد. (مترجم).

شرح متن:

این قسمت شامل گزیده ای از رسول الله صلی الله علیه وسلم و شامل اسم، نسب، عمر و قسمتی از دعوت ایشان صلی الله علیه وسلم است.

باید در مورد رسول الله صلی الله علیه وسلم مواردی را بدانیم. از جمله:

اسم و نسب: ایشان محمد بن عبدالله بن عبدالمطلب بن هاشم، و هاشم از قریش بوده و قریش از عرب و عرب از نسل اسماعیل بن ابراهیم خلیل علیهم السلام است.

عمر: ایشان 63 سال عمر کرده اند که چهل سال آن قبل از بعثت و 23 سال آن بعد از بعثت بوده است.

زمان بعثت ایشان به دو قسمت است:

عهد مکی: 13 سال ادامه داشت.

عهد مدنی: 10 سال ادامه داشت.

آیا او علیه السلام، نبی است، یا رسول؟

او صلی الله علیه وسلم هم نبی و هم رسول است. با نزول سوره اقرأ به نبوت رسیده و سپس با سوره مدثر مبعوث شدند.

گزیده ای از سیرت ایشان صلی الله علیه وسلم:

دعوت در عهد مکی حول توحید و ترک شرک و خالص گرداندن عبادت برای الله سبحانه و تعالی قرار داشت و این دعوت 13 سال به طول انجامید.

سپس او صلی الله علیه وسلم دستور یافت که به مدینه هجرت کند. در آنجا نیز دعوت بر پایه توحید استوار بوده، و باقی احکام دین شامل عبادات و معاملات و امور زندگی نیز در این عهد، نازل شدند.

کسی که در سیرت ایشان صلی الله علیه وسلم نظر کند، در می یابد که دعوت به توحید همواره در زندگی ایشان استمرار داشته است تا وقتی که الله سبحانه و تعالی او را وفات داد، و در این موضوع به وضوح رد بر کسانی است که مردم را از تعلیم توحید بی نیاز دیده و مدعی هستند که برای یادگیری توحید فقط به دقایق اندکی احتیاج است.

قول مولف رحمه الله که می گوید: ( عرج به الی السماء : به آسمان بالا برده شد )، چنین از آن در می یابیم:

1. هر چه از امور غیبی که رسول الله صلی الله علیه وسلم در مورد آن به ما خبر داده است، می گوییم: ایمان آوردیم و تصدیق کردیم و تسلیم شدیم.
2. اهمیت نمازهای فرض که الله سبحانه و تعالی آن را در آسمان فرض کرده است.

هجرت به سه نوع تقسیم می شود:

اول: هجرت از بلد کفر به بلد اسلام: حکم این نوع هجرت، واجب است.

دوم: هجرت از مکه به مدینه: این نوع هجرت بعد از فتح مکه به پایان رسیده است.

سوم: هجرت از هر آنچه از اعمال و اشخاص و زمان و مکان ها که الله ترک آن را واجب کرده است.

هجرت از عمل: هر آنچه که الله سبحانه و تعالی آن را حرام کرده است که در رأس آنها، شرک است.

عامل: کفار و منافقان و امثال آنها.

زمان: ترک زمان هایی که کفار در آنها جشن می گیرند.

مکان: ترک مکان هایی که کفار در آنها جشن می گیرند.

• توبه به وسیله یکی از این دو چیز قطع می شود:

اول: طلوع کردن خورشید از مغرب.

دوم: هنگام وفات: ( و لیست التوبة للذین یعملون السیئات حتی إذا حضر أحدهم الموت قال إنی تبت الآن و لا الذین یموتون و هم کفار : و توبه برای کسانی که بدی ها را انجام می دهند نیست، که وقتی زمان مرگ یکی از آنها فرا رسید، بگوید: الان توبه کردم، و نیز توبه برای کسانی نیست که در حالی می میرند که کافر هستند ).

• فرموده رسول الله صلی الله علیه وسلم: ( لا هجرة بعد الفتح : بعد از فتح مکه، هجرت وجود ندارد ): یعنی هجرت از مکه به مدینه وجود ندارد، و در این حدیث اشاره ی رسول الله صلی الله علیه وسلم به این مطلب است که امکان ندارد مکه باز هم به کفر برگردد.

شیخ ابن عثیمین رحمه الله می گوید: ( زکات اول در مکه فرض شد؛ اما مقدار نصاب و مقداری که واجب است پرداخت شود، معین نشد، و در مدینه مقدار نصاب ها و مقداری که واجب است به عنوان زکات پرداخت کند، تعیین شد ).

رسول الله صلی الله علیه وسلم در سال دهم هجری از دنیا رفته و در حجره عائشه رضی الله عنه دفن شدند.

 ( هیچ خیری نبوده مگر اینکه امت را به سوی آن رهنمون کرده، و هیچ شری نبوده، مگر اینکه امت را از آن بر حذر داشته است ): باید شهادت دهیم که رسول الله صلی الله علیه وسلم امانت را ادا کرده و رسالت خود را ابلاغ نموده و امت را نصیحت کرده، و در راه الله آنگونه که می بایست جهاد کند، جهاد کرده است ،و ما را بر راهی روشن ترک کرده است که شب آن همانند روز، روشن بوده و کسی جز هلاک شونده، از آن منحرف نمی شود.

بزرگترین محرمات:

شرک اکبر ( که شخص را از دین خارج می کند ).

شرک اصغر ( که شخص را از دین خارج نمی کند ).

گناهان کبیره ( هر گناهی که عقوبت خاصی برای آن در نظر گرفته شده است ).

گناهان صغیره ( هر گناهی که عقوبت خاصی برای آن در نظر گرفته نشده است ).

رسول الله صلی الله علیه وسلم به سوی همه مردم فرستاده شده است، و با مبعوث شدن ایشان، هر دینی قبل از او، منسوخ شده است. بنابراین یهود و نصاری در زمان رسول الله صلی الله علیه وسلم و بعد از آن، زمانی که دعوت به آنها برسد، اما وارد دین نشوند، کافر هستند، حتی اگر بر همان دینی باشند که موسی و عیسی بر آن بوده اند. از دلایل آن:

1 – فرموده ی الله سبحانه و تعالی: ( قل یا أهل الکتاب تعالوا إلی کلمة سواء بیننا و بینکم ألّا نعبد إلا الله و لا نشرک به شیئا : بگو: ای أهل کتاب، بیایید به سوی کلامی که بین ما و شما مشترک است: اینکه جز الله را نپرستیم و چیزی را شریک او قرار ندهیم ).

2 – فرموده ی الله سبحانه و تعالی: ( قاتلوا الذین لا یومنون بالله و لا بالیوم الآخر و لا یحرمون ما حرم الله و رسوله و لا یدینون دین الحق من الذین اوتوا الکتاب : بجنگید با کسانی از اهل کتاب که به الله و روز قیامت ایمان نیاورده و آنچه را الله و رسولش حرام می دانند، حرام نمی دانند، و به دین حق گردن نمی نهند ).

3 – فرموده رسول الله صلی الله علیه وسلم: ( والذی نفسی بیده لا یسمع بی یهودی و لا نصرانی ثم لا یومن بی إلا کان من اهل النار : قسم به کسی که جانم در دست اوست، هیچ یهودی و نصرانی نیست که سخن مرا بشنود، سپس به من ایمان نیاورد مگر اینکه اهل آتش است ).