2-چگونه پروردگارت را شناختی؟

متن درس:

اگر از تو پرسيده شود: پروردگارت را چگونه شناختى؟

بگو: با آيات و مخلوقاتش، از جمله مى‌توان به شب و روز و خورشيد و مهتاب به عنوان نمونه‌اى از آيات، و به آسمانها و زمين‌هاى هفتگانه و آنچه در آنها و در بين آنهاست به عنوان نمونه‌اى از مخلوقات خداى بزرگ اشاره كرد لذا خداوند متعال مى‌فرمايد:

﴿وَمِنۡ ءَايَٰتِهِ ٱلَّيۡلُ وَٱلنَّهَارُ وَٱلشَّمۡسُ وَٱلۡقَمَرُۚ لَا تَسۡجُدُواْ لِلشَّمۡسِ وَلَا لِلۡقَمَرِ وَٱسۡجُدُواْۤ لِلَّهِۤ ٱلَّذِي خَلَقَهُنَّ إِن كُنتُمۡ إِيَّاهُ تَعۡبُدُونَ ٣٧﴾ [فصلت: 37].

«و از نشانه‌هاى قدرت او شب و روز و خورشيد و ماه است، خورشيد و ماه را سجده نكنيد، بلكه خداوند را كه آنها را آفريده است سجده كنيد».

و نيز مى‌فرمايد:

﴿إِنَّ رَبَّكُمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٖ ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰ عَلَى ٱلۡعَرۡشِۖ يُغۡشِي ٱلَّيۡلَ ٱلنَّهَارَ يَطۡلُبُهُۥ حَثِيثٗا وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَ وَٱلنُّجُومَ مُسَخَّرَٰتِۢ بِأَمۡرِهِۦٓۗ أَلَا لَهُ ٱلۡخَلۡقُ وَٱلۡأَمۡرُۗ تَبَارَكَ ٱللَّهُ رَبُّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٥٤﴾ [الأعراف: 54].

«همانا پروردگار شما خداوند است كه آسمانها و زمين را در شش روز آفريد، سپس بر عرش - چنانكه خود مى‌داند - قرار گرفت، شب را به روز - و روز را به شب - مى‌پوشاند، و خورشيد و ماه و ستارگان را  - آفريد - كه رام شده فرمان اويند، بدانيد كه خلق و امر صرفا از آن اوست، با بركت است خدايى كه پروردگار جهانيان است».

پروردگار همان معبود بر حق جهان است لذا مى‌فرمايد:

﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱعۡبُدُواْ رَبَّكُمُ ٱلَّذِي خَلَقَكُمۡ وَٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ ٢١ ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَرۡضَ فِرَٰشٗا وَٱلسَّمَآءَ بِنَآءٗ وَأَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَخۡرَجَ بِهِۦ مِنَ ٱلثَّمَرَٰتِ رِزۡقٗا لَّكُمۡۖ فَلَا تَجۡعَلُواْ لِلَّهِ أَندَادٗا وَأَنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ٢٢﴾ [البقرة: 21-22].

«اى مردم، پروردگارتان را كه شما و پشينيانتان را آفريده است بپرستيد تا پرهيزگار شويد، آنكه زمين را - همچون- زير انداز و آسمان را - همچون- سر پناه شما كرد، و از آسمان آبى فرو فرستاد، آنگاه بدان- انواع- ميوه‌ها براى روزى شما برآورد، پس آگاهانه براى او همتا نياوريد».

ابن كثير / مى‌فرمايد:

«خالق و آفريدگار همه اين مخلوقات يگانه ذاتى است كه شايسته و مستحق پرستش است».

شرح متن:

مولف شروع به ذکر مجموعه ای از آیات کونی و نیز مخلوقاتی کرده است که دلالت بر وجود الله دارند و ثابت می کنند که هیچ پروردگار و خالق و معبود بر حقی جز الله وجود ندارد، و همان طور که در متن وارد شده، دلایلی از قرآن را بر این موضوع ذکر کرده است.

هر مخلوقی نشانه ای بر وجود الله سبحانه و تعالی است، اما شیخ الاسلام محمد بن عبدالوهاب رحمه الله بین نشانه و مخلوق، فرق قائل شده است؛ زیرا هر چیزی که نشانه است، تغییر می کند؛ مثل شب و روز، و آنچه که تغییر می کند دلیلی که در آن وجود دارد قوی تر از آنی است که تغییر نمی کند.

این آیه در سوره بقره است. یکی از علما گفته است: در این آیه اولین نداء قرآنی: ( یا أیها الناس : ای مردم )، و اولین فعل امر در قرآن: ( اعبدوا : یکتا بدانید )، و اولین نهی قرآن: ( فلا تجعلوا لله أندادا و أنتم تعلمون : پس برای الله شریکانی قرار ندهید در حالی که خود می دانید )، که نهی از شرک است، آمده است.

یعنی کسی که در ربوبیتش ( افعالش ) یکتاست، واجب است که در ألوهیت ( عبادت ) نیز یکتا دانسته شود.