4-انواع ترس و امید
متن درس:
دلیل خوف: اين ارشاد الهی است:
﴿فَلَا تَخَافُوهُمۡ وَخَافُونِ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ﴾ [آلعمران: 175].
«پس از آنان نترسيد و از من بترسيد اگر مؤمن هستيد».
دليل اميد: اين ارشاد بارى است:
﴿فَمَن كَانَ يَرۡجُواْ لِقَآءَ رَبِّهِۦ فَلۡيَعۡمَلۡ عَمَلٗا صَٰلِحٗا وَلَا يُشۡرِكۡ بِعِبَادَةِ رَبِّهِۦٓ أَحَدَۢا﴾ [الکهف: 110].
«حال هر آنكس كه اميد به لقاى پروردگارش بسته است، بايد كار نيكو پيشه كند و در پرستش پروردگارش كسى را شريك نياورد».
شرح درس:
خوف: انفعالی است که وقتی بوجود می آید که چیزی اتفاق بیفتد که در آن ترس از کشته شدن یا ضرر یا اذیت وجود دارد.
الله سبحانه و تعالی نهی کرده است که از اولیای شیطان ترسیده شود، و امر کرده است که فقط از او بترسند.
خوف سه نوع است:
اول: خوف عبادت و تعظیم و سرّ: این همان خوف عابد از معبود است، و در آن ذلت و خضوع و تعظیم معبود وجود دارد. این نوع خوف از الله واجب بوده و چنین خوفی را نسبت به غیر الله داشتن، شرک اکبر است.
دوم: خوف طبیعی: مثل اینکه انسان از آتش و دشمن و حیوان درنده و ... بترسد. این نوع خوف مباح است.
سوم: خوف حرام: مانند نا امید شدن از رحمت الله، یا اطاعت از مخلوق در کاری که نافرمانی از الله است.
رجاء «امید»: طمع انسان به چیزی که به زودی فراخواهد رسید و احیانا ممکن است دیرتر فرا رسد؛ اما آن را در جایگاه امری قرار دهد که به زودی فرا خواهد رسید.
رجائی که متضمن ذلت و خضوع است، فقط شایسته الله است و داشتن چنین خوفی از غیر الله، شرک اکبر است.
امید صحیح و نیکو را فقط کسی می تواند داشته باشد که طاعت الله را به جا آورده و امید به ثواب آن دارد، یا از گناهی توبه کرده و امید دارد که توبه اش مورد قبول واقع شود. اما داشتن امید بدون انجام هیچ عملی، چیزی جز غرور و تمنای مذموم نیست.