03 महत्त्वपूर्ण पाठहरू (आयतुल कुर्सी)

[आयतुल कुर्सीको तफसीर]

﴿اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ ۚ لَّهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۗ مَن ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۚ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ ۚ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ ۖ وَلَا يَئُودُهُ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ   ﴾

(255) नबी ﷺ ले खबर दिनुभयो कि यो आयत कुरआनको सबैभन्दा महान आयत हो; किनभने यसमा तौहीद, महानता र अल्लाहका सिफतहरूको विशालताका अर्थहरू समावेश छन्, त्यसैले उहाँले खबर दिनुभयो कि उहाँ ﴿ اللَّهُ﴾ हुनुहुन्छ जसका लागि उलूहियतका सबै अर्थहरू छन्, र यो कि उलूहियत र इबादतको योग्य उहाँबाहेक कोही छैन, त्यसैले अरूको उलूहियत र अरूको इबादत बातिल छ, र यो कि उहाँ ﴿ الْحَيُّ﴾ हुनुहुन्छ जसका लागि सुन्नु, देख्नु, शक्ति, इच्छा र अन्य ज़ाती सिफतहरूसहित पूर्ण जीवनका सबै अर्थहरू छन्, र यसरी नै ﴿الْقَيُّومُ ۚ﴾ मा सबै फेली सिफतहरू समावेश हुन्छन् किनभने उहाँ त्यो क़य्यूम हुनुहुन्छ जो आफैं स्थिर हुनुहुन्छ र आफ्ना सबै सृष्टिबाट बेनियाज हुनुहुन्छ, र सबै अस्तित्वहरूलाई कायम राख्नुहुन्छ, उहाँले तिनलाई सृष्टि गर्नुभयो, तिनलाई बचाइराख्नुभयो, र तिनलाई आफ्नो अस्तित्व र बाँच्नका लागि चाहिने सबै कुरा दिनुभयो, र उहाँको पूर्ण जीवन र क़य्यूमियतमध्ये यो हो कि उहाँलाई ﴿لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ﴾ अर्थात् ऊँघ ﴿وَلَا نَوْمٌ ۚ﴾ र निद्रा पनि आउँदैन: किनभने ऊँघ र निद्रा त्यही सृष्टिलाई आउँछ जसमा कमजोरी, असमर्थता र क्षय हुन्छ, र यो त्यो ज़ातलाई आउँदैन जो महानता, बडप्पन र जलालवाला छ, र उहाँले खबर दिनुभयो कि उहाँ आकाशहरू र धर्तीमा भएका सबै कुराको मालिक हुनुहुन्छ, त्यसैले तिनीहरू सबै अल्लाहका दास र अधीनस्थ हुन्, तिनीहरूमध्ये कोही पनि यस स्तरबाट बाहिर छैन

﴿ إِن كُلُّ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ إِلَّا آتِي الرَّحْمَٰنِ عَبْدًا ﴾ (आकाशहरू र धर्तीमा जो पनि छ ऊ रहमानको पास दास बनेर नै आउनेवाला छ); त्यसैले उहाँ सबै राज्यहरूको मालिक हुनुहुन्छ र उहाँ नै त्यो हुनुहुन्छ जसका लागि बादशाही, अधिकार, प्रभुत्व र बडप्पनका सिफतहरू स्थापित छन्, र उहाँको पूर्ण बादशाहीमध्ये यो हो कि उहाँको पास कोहीले पनि ﴿ يَشْفَعُ عِندَهُ﴾ सिफारिस गर्न सक्दैन ﴿إِلَّا بِإِذْنِهِ ۚ﴾ उहाँको अनुमतिबिना, त्यसैले सबै प्रतिष्ठित र सिफारिसकर्ताहरू उहाँकै दास र अधीनस्थ हुन्, तिनीहरूले कुनै सिफारिस अघि बढाउन सक्दैनन् जबसम्म उहाँले तिनलाई अनुमति नदिनुहोस् ﴿قُل لِّلَّهِ الشَّفَاعَةُ جَمِيعًا ۖ ﴾ (भन्नुहोस्: सम्पूर्ण सिफारिस अल्लाहकै अधिकारमा छ); र अल्लाहले कसैलाई कसैको सिफारिस गर्ने अनुमति दिनुहुन्न सिवाय त्यसको जसलाई उहाँ मन पराउनुहुन्छ, र उहाँले आफ्नो तौहीद र आफ्ना रसूलहरूको अनुसरणलाई मात्र मन पराउनुहुन्छ, त्यसैले जो यसले सुसज्जित छैन उसका लागि सिफारिसमा कुनै हिस्सा छैन, त्यसपछि उहाँले आफ्नो विशाल र सर्वव्यापी ज्ञानको खबर दिनुभयो, र यो कि उहाँले सृष्टिका अगाडिका असीमित भविष्यका कुराहरू जान्नुहुन्छ ﴿وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ﴾; र तिनीहरूका पछाडिका असीमित विगतका कुराहरू पनि जान्नुहुन्छ, र यो कि उहाँबाट कुनै कुरा लुकेको छैन ﴿يَعْلَمُ خَائِنَةَ الْأَعْيُنِ وَمَا تُخْفِي الصُّدُورُ﴾ (उहाँले आँखाहरूको धोका र सिनाहरूले लुकाएको कुरा जान्नुहुन्छ); र यो कि सृष्टिमध्ये कोहीले पनि अल्लाहको ज्ञान र उहाँका जानकारीहरूमध्ये कुनै कुराको पूर्ण घेरा गर्न सक्दैन ﴿إِلَّا بِمَا شَاءَ ۚ ﴾ सिवाय उहाँले चाहेको जति, र त्यो हो जुन उहाँले शरई र क़दरी कुराहरूमध्ये तिनीहरूलाई देखाउनुभएको छ, र यो अल्लाहका ज्ञान र जानकारीहरूको तुलनामा एक अत्यन्त सानो र नगण्य अंश हो, जस्तै उहाँलाई सबैभन्दा राम्ररी चिन्नेहरू अर्थात् रसूलहरू र फरिश्ताहरूले भने: ﴿قَالُوا سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَا إِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا ۖ ﴾ (उनीहरूले भने: तपाईं पवित्र हुनुहुन्छ, हामीलाई कुनै ज्ञान छैन सिवाय तपाईंले हामीलाई सिकाउनुभएको)।

त्यसपछि उहाँले आफ्नो महानता र जलालको खबर दिनुभयो, र यो कि उहाँको कुर्सीले आकाशहरू र धर्तीलाई घेरेको छ, र यो कि उहाँले तिनीहरू दुवैलाई र तिनीहरूमा भएका जगतहरूलाई ती कारणहरू र नियमहरूद्वारा सुरक्षित राख्नुभएको छ जुन अल्लाहले सृष्टिमा राख्नुभएको छ, र यसको बावजुद तिनीहरू दुवैको संरक्षणले उहाँलाई गाह्रो पार्दैन अर्थात् बोझ हुँदैन, उहाँको पूर्ण महानता, शक्ति र उहाँका हुक्महरूमा विशाल हिकमतका कारण, ﴿ وَهُوَ الْعَلِيُّ ﴾ आफ्नो ज़ातद्वारा आफ्ना सबै सृष्टिमाथि उच्च हुनुहुन्छ, र उहाँ आफ्ना सिफतहरूको महानतामा पनि उच्च हुनुहुन्छ, र उहाँ अल-अलिय्यु हुनुहुन्छ जसले सृष्टिलाई वशमा राख्नुभएको छ, सबै अस्तित्वहरू उहाँको अगाडि नत छन्, कठिनाइहरू उहाँको अगाडि नरम हुन्छन्, र गर्दनहरू उहाँको अगाडि झुक्छन् ﴿ الْعَظِيمُ   ﴾; त्यो ज़ात जो महानता, बडप्पन, गौरव र सौन्दर्यका सबै सिफतहरूलाई समेट्नुहुन्छ, जसलाई हृदयहरूले माया गर्छन्, र आत्माहरूले आदर गर्छन्, र चिन्नेहरूले जान्दछन् कि हरेक कुराको महानता जति ठूलो भए पनि, त्यो अल्लाह अल-अलिय्युल अज़ीमको महानताको अगाडि तुच्छ र नगण्य छ।

त्यसैले एउटा आयत जसमा यी अर्थहरू समावेश छन् जुन सबैभन्दा जलील अर्थहरू हुन्, यसले कुरआनको सबैभन्दा महान आयत हुनुको हक राख्छ, र जसले यसलाई चिन्तन र समझसाथ पढ्छ उसको हक हो कि उसको मुटु यक़ीन, चिनजान र ईमानले भरियोस्, र त्यसद्वारा ऊ शैतानका खराबीहरूबाट सुरक्षित रहोस्।