ईमानका आधारहरू

ईमानका आधारहरू छ छन्: तिमीले अल्लाह, उहाँका फरिश्ताहरू, उहाँका किताबहरू, उहाँका रसूलहरू, र आखिरतको दिनमाथि ईमान ल्याउनु, र अल्लाह तआलाबाट राम्रो र नराम्रो दुवै क़दरमाथि ईमान ल्याउनु।

शरीअतमा ईमानको परिभाषा:

जिब्रोले वचन, मुटुले विश्वास र अंगहरूले कर्म - अर्थात् मुटुले पनि -, यो आज्ञापालनले बढ्छ र नाफरमानीले घट्छ, र दलील यो हो:

वचनको दलील आप ﷺ को यो वचन हो: «فَأَعْلاها: قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ» (यसको सबैभन्दा उच्च भाग: ला इलाहा इल्लल्लाह भन्नु हो)।र अंगहरूको कर्मको दलील
आप ﷺ को यो वचन: «وَأَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ» (र यसको सबैभन्दा तल्लो भाग बाटोबाट तकलिफदायी कुरा हटाउनु हो)।र मुटुको कर्मको दलील आप ﷺ को यो वचन:
«وَالحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنَ الإِيْمَانِ» (र लाज ईमानको एउटा शाखा हो)।र ईमान बढ्नुको दलील अल्लाह तआलाको यो वचन:
﴿ أَيُّكُمْ زَادَتْهُ هَٰذِهِ إِيمَانًا ۚ﴾.र घट्नुको दलील आप ﷺ को यो वचन: «مَا رَأَيتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ» (मैले बुद्धि र दीनमा तिमीहरूभन्दा बढी न्यून कोही देखिनँ)।

ईमान बढ्ने कारणहरू:

तौहीदको अध्ययन, विशेष गरी असमा व सिफातको अध्याय।आज्ञापालनको वृद्धि।गुनाहहरू छोड्नु।सृष्टिमाथि चिन्तन गर्नु।

ईमान घट्ने कारणहरू:

तौहीदको अध्ययन छोड्नु, विशेष गरी असमा व सिफातको अध्याय।आज्ञापालन छोड्नु।गुनाहहरू गर्नु।सृष्टिमाथि चिन्तन गर्नु छोड्नु।

ईमानका आधारहरू छ छन्:

अल्लाहमाथि ईमान।फरिश्ताहरूमाथि ईमान।किताबहरूमाथि ईमान।रसूलहरूमाथि ईमान।आखिरतको दिनमाथि ईमान।राम्रो र नराम्रो क़दरमाथि ईमान। पहिलो आधार: अल्लाहमाथि ईमान, र यसका लागि आवश्यक छ: अल्लाह सुभानहु व तआलाको अस्तित्वमाथि ईमान, र यो चार कुराद्वारा हुन्छ:

 बुद्धिद्वारा: बुद्धिका लागि यो असम्भव छ कि उसले बिना सृष्टिकर्ताको कुनै सृष्टिको अस्तित्व सोच्न सकोस् ﴿أَمْ خُلِقُوا مِنْ غَيْرِ شَيْءٍ أَمْ هُمُ الْخَالِقُونَ﴾ (के तिनीहरू बिना कुनै कुराबाट सृष्टि भए वा तिनीहरू आफैं सृष्टिकर्ता हुन्?)।

अनुभूतिद्वारा: तिमी कुनै कष्ट र सङ्कटमा हुन्छौ त्यसैले तिमी आफ्ना दुबै हात आकाशतिर उठाएर भन्छौ:
हे मेरो रब! त्यसपछि तिमी यो कष्ट अल्लाहको हुकुमले हट्दै गएको पाउँछौ।
 
फितरतद्वारा: आप ﷺ ले भन्नुभयो: «كُلُّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ، فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ أَوْ يُنَصِّرَانِهِ أَوْ يُمَجِّسَانِهِ» (हरेक बच्चा फितरतमा जन्मन्छ, त्यसपछि उसका आमा-बुबाले उसलाई यहूदी, नसारा वा मजूसी बनाइदिन्छन्)।

शरीअतद्वारा: इब्नुल क़य्यिम रहिमहुल्लाहले उल्लेख गर्नुभयो कि अल्लाहको किताबमा कुनै पनि आयत यस्तो छैन जसमा तौहीदको दलील नहोस्।



अल्लाह सुभानहु व तआलाको रुबूबियतमाथि ईमान।


अल्लाह जल्ल व अलाको उलूहियतमाथि ईमान।


उहाँका नाम र सिफतहरूमाथि ईमान। दोस्रो आधार: फरिश्ताहरूमाथि ईमान

फरिश्ताहरू: एउटा गैबी दुनिया हुन्, अल्लाहले तिनीहरूलाई नूरबाट सृष्टि गर्नुभयो, तिनीहरू अल्लाहको आज्ञापालन गर्छन् र नाफरमानी गर्दैनन्, तिनीहरूको आत्मा हुन्छ ﴿رُوحُ الْقُدُسِ﴾, र शरीर पनि ﴿  جَاعِلِ الْمَلَائِكَةِ رُسُلًا أُولِي أَجْنِحَةٍ مَّثْنَىٰ وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ ۚ يَزِيدُ فِي الْخَلْقِ مَا يَشَاءُ ۚ ﴾ (फरिश्ताहरूलाई दुई दुई, तीन तीन र चार चार पखेटावाला दूत बनाउनुहुने, उहाँले सृष्टिमा जे चाहनुहुन्छ बढाइदिनुहुन्छ), र बुद्धि र मुटु पनि हुन्छ ﴿ حَتَّىٰ إِذَا فُزِّعَ عَن قُلُوبِهِمْ قَالُوا مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ ۖ  ﴾ (यहाँसम्म कि जब तिनीहरूका मुटुबाट भय हटाइन्छ भने तिनीहरू भन्छन्: तिम्रो रबले के भन्नुभयो?), हामी तिनीहरूमाथि ईमान ल्याउँछौं, र अल्लाहले हामीलाई तिनीहरूका बारेमा बताउनुभएका नामहरू (जस्तै जिब्रील, मिकाईल र इस्राफील), र तिनीहरूका सिफतहरू ﴿ لَّا يَعْصُونَ اللَّهَ مَا أَمَرَهُمْ وَيَفْعَلُونَ مَا يُؤْمَرُونَ﴾ (तिनीहरूले उनलाई दिइएको हुकुमको उल्लंघन गर्दैनन् र जे आदेश दिइन्छ त्यही गर्छन्), र तिनीहरूका कामहरूमाथि पनि ईमान ल्याउँछौं।

फरिश्ताहरूमध्ये केही जसको बारेमा हामीलाई बताइएको छ:

तिनीहरूमध्ये अर्शका आठ बोक्नेहरू, वहीमाथि नियुक्त जिब्रील र वर्षामाथि नियुक्त मिकाईल छन्..., हामी तिनीहरू सबैमाथि र तिनीहरूका बारेमा आएका सबै विवरणहरूमाथि संक्षिप्त र विस्तृत रूपमा ईमान ल्याउँछौं।

तेस्रो आधार: किताबहरूमाथि ईमान

हामीले यसमाथि ईमान ल्याउनु अनिवार्य छ कि ती वास्तवमा अल्लाहको कलाम हुन् नकि रूपकात्मक, र ती नाजिल गरिएका हुन् नकि सृष्ट, र अल्लाहले हरेक रसूलसँग एउटा किताब पठाउनुभयो, र हामी तिनीहरूमाथि र अल्लाहले हामीलाई बताउनुभएका तिनका नाम, समाचार र हुक्महरूमाथि संक्षिप्त र विस्तृत रूपमा ईमान ल्याउँछौं; जबसम्म ती मन्सूख नभएका, र हामी विश्वास गर्छौं कि कुरआनले यसअघिका सबै किताबहरूलाई मन्सूख गरेको छ र ती हुन्: तौरात - इन्जील - जबूर - इब्राहीम र मूसा अलैहिमस्सलातु वस्सलामका सहीफाहरू।

चौथो आधार: रसूलहरूमाथि ईमान

हामीले यसमाथि ईमान ल्याउनु अनिवार्य छ कि तिनीहरू मानव हुन्, तिनीहरूसँग रुबूबियतको कुनै विशेषता छैन, र यो कि तिनीहरू दास हुन् जसको पूजा गरिँदैन, र यो कि अल्लाहले तिनीहरूलाई पठाउनुभयो र तिनीहरूतर्फ वही गर्नुभयो, र चमत्कारहरूद्वारा तिनीहरूलाई सहयोग गर्नुभयो, र यो कि तिनीहरूले अमानत अदा गरे, उम्मतलाई नसीहत गरे र पैगाम पुर्‍याए, र अल्लाहको बाटोमा हक्क जिहाद गरे।

हामी तिनीहरूमाथि र अल्लाहले हामीलाई बताउनुभएका तिनका नाम, सिफत र समाचारहरूमाथि, संक्षिप्त र विस्तृत रूपमा ईमान ल्याउँछौं, र यो कि सबैभन्दा पहिलो नबी आदम अलैहिस्सलाम हुनुहुन्छ, र सबैभन्दा पहिलो रसूल नूह अलैहिस्सलाम हुनुहुन्छ, र नबी र रसूलहरूमध्ये अन्तिम मुहम्मद ﷺ हुनुहुन्छ, र यो कि अघिका सबै शरीअतहरू मुहम्मद ﷺ को शरीअतले मन्सूख गरेको छ, र उलुल अज़्म पाँचजना छन् जसको उल्लेख सूरह अश्शूरा र सूरह अल-अहज़ाबमा भएको छ: (मुहम्मद ﷺ, नूह अलैहिस्सलाम, इब्राहीम अलैहिस्सलाम, मूसा अलैहिस्सलाम, र ईसा अलैहिस्सलाम)।

पाँचौं आधार: आखिरतको दिनमाथि ईमान

यसमा नबी ﷺ ले बताउनुभएका मृत्युपछि हुने सबै कुराहरूमाथि ईमान समावेश छ, जस्तै: कब्रको फितना, सूर फुक्नु, मानिसहरू आफ्ना कब्रबाट उठ्नु, मीजान, आमालनामा, पुल सिरात, हौज़, सिफारिस, जन्नत, जहन्नम, मोमिनहरूले क़यामतको दिन र जन्नतमा आफ्ना रबलाई देख्नु, र अन्य गैबी कुराहरू।

छैटौं आधार: राम्रो र नराम्रो क़दरमाथि ईमान

र यसका चार स्तरहरू छन् जसलाई शायरले आफ्नो यस शेरमा जम्मा गरेको छ:

عِلْمٌ، كِتابَةُ مَولَانَا، مَشِيْئَتُه وَخَلْقُهُ وَهْوَ إيْجَادٌ وَتَكْوِيْنُ इल्म
 यसमाथि ईमान कि उहाँले हरेक कुरा संक्षिप्त र विस्तृत रूपमा जान्नुभएको छ, दलील अल्लाह तआलाको यो वचन हो: ﴿ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ﴾.
 किताबत
 यसमाथि ईमान कि अल्लाहले क़यामत आउँदासम्मको हरेक कुराको तक़दीर लेख्नुभएको छ, दलील अल्लाह तआलाको यो वचन हो: ﴿ وَمَا مِنْ غَائِبَةٍ فِي السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ إِلَّا فِي كِتَابٍ مُّبِينٍ ﴾.
 मशिअत (इच्छा)
 यसमाथि ईमान कि जुन अल्लाहले चाहनुभयो त्यो भयो, र जुन नचाहनुभयो त्यो भएन, र यो कि बन्दाको पनि इच्छा हुन्छ; तर त्यो अल्लाह तबारक व तआलाको इच्छाभित्रै हुन्छ, अल्लाह तआलाले भन्नुभयो: ﴿ وَمَا تَشَاءُونَ إِلَّا أَن يَشَاءَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ﴾.
 
 खल्क़ (सृष्टि)
यसमाथि ईमान कि बन्दा र उसका कर्महरू दुवै सृष्ट हुन्, र त्यसैगरी बाँकी सबै सृष्टिहरू पनि, दलील: ﴿ اللَّهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ ۖ ﴾, ﴿ وَاللَّهُ خَلَقَكُمْ وَمَا تَعْمَلُونَ﴾.