10-12 महत्त्वपूर्ण पाठहरू (सूरह अल-फील, कुरैश, अल-माऊन)

[सूरह अल-फीलको तफसीर, र यो मक्की सूरह हो]

बिस्मिल्लाहिर्रहमानिर्रहीम

﴿ أَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصْحَابِ الْفِيلِ ۝ أَلَمْ يَجْعَلْ كَيْدَهُمْ فِي تَضْلِيلٍ ۝ وَأَرْسَلَ عَلَيْهِمْ طَيْرًا أَبَابِيلَ ۝ تَرْمِيهِمْ بِحِجَارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ ۝ فَجَعَلَهُمْ كَعَصْفٍ مَأْكُولٍ ۝
﴾.

 (1-5) अर्थात्: के तिमीले अल्लाहको शक्ति, उहाँको महान शान, आफ्ना बन्दाहरूप्रतिको उहाँको रहमत, उहाँको तौहीदका प्रमाणहरू
र उहाँका रसूल मुहम्मद ﷺ को सत्यता देखेनौ जुन अल्लाहले अस्हाबे फीलसँग गर्नुभयो, जसले उहाँको हरम घरको विरुद्ध षड्यन्त्र गरे र यसलाई भत्काउने चाहना गरे; त्यसैले उनीहरूले यसका लागि तयारी गरे, र यसलाई भत्काउनका लागि आफूसँग हात्तीहरू लिएर आए, र हबशा र यमनबाट यस्तो फौज ल्याए जुन अरबहरूले सामना गर्न सक्दैनथे, पस जब उनीहरू मक्काको नजिक पुगे - र अरबहरूसँग यसको कुनै बचाव थिएन, र मक्कावासीहरू उनीहरूको डरले मक्का छोडेर निस्किएका थिए - तब अल्लाहले उनीहरूमाथि अबाबील चराहरू पठाउनुभयो, अर्थात्: विभिन्न समूहहरूमा, जुन सिज्जील (पकाइएको माटो) का तातो ढुङ्गाहरू बोकेका थिए, त्यसैले ती ढुङ्गाहरूले उनीहरूलाई प्रहार गर्‍यो, र टाढा र नजिक सबैको पिछा गर्‍यो, त्यसैले उनीहरू निभिए र समाप्त भए, र खाइएको भुसो जस्तै भए, र अल्लाहले उनीहरूको खराबीबाट प्रयाप्त हुँदै उनीहरूको षड्यन्त्र उनीहरूकै घाँटीमा फर्काइदिनुभयो, र उनीहरूको कथा प्रख्यात र प्रसिद्ध छ, र यो त्यही वर्ष थियो जसमा रसूलुल्लाह ﷺ जन्मनुभएको थियो, त्यसैले यो उहाँ ﷺ को दाअवतका प्रारम्भिक संकेतहरू र उहाँको रिसालतका प्रमाणहरूमध्ये एक बन्यो, त्यसैले अल्लाहकै लागि सम्पूर्ण प्रशंसा र शुक्रिया छ।

[सूरह लि-ईलाफि कुरैशको तफसीर, र यो मक्की सूरह हो]

बिस्मिल्लाहिर्रहमानिर्रहीम

﴿لِإِيلَافِ قُرَيْشٍ ۝ إِيلَافِهِمْ رِحْلَةَ الشِّتَاءِ وَالصَّيْفِ ۝ فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَٰذَا الْبَيْتِ ۝ الَّذِي أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَآمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ ۝ ﴾.

(1-4) धेरै मुफस्सिरहरूले भनेका छन् कि यो जार्र र मज्रूर अघिल्लो सूरहसँग सम्बन्धित छ; अर्थात्: हामीले अस्हाबे फीलसँग जे गर्‍यौं त्यो कुरैशको खातिर र उनीहरूको सुरक्षा र उनीहरूका मामिलाहरूको सुधार र व्यापार तथा

कमाइका लागि जाडोमा यमन र गर्मीमा शामतर्फको उनीहरूको यात्राको व्यवस्थाको खातिर गरेको थियो, त्यसैले अल्लाहले उनीहरूको खराबी चाहनेहरूलाई नष्ट गर्नुभयो, र हरम र यसका बासिन्दाहरूलाई अरबहरूको हृदयमा यति महान बनाइदिनुभयो कि उनीहरूले उनीहरूको आदर गरे, र उनीहरूले जुनसुकै यात्रा गर्न चाहे पनि उनीहरूलाई कुनै बाधा दिएनन्, र यसैकारण अल्लाहले उनीहरूलाई शुक्र गर्न आदेश दिनुभयो, त्यसैले फरमायो: ﴿فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَٰذَا الْبَيْتِ ﴾ अर्थात्: उनीहरूले उहाँलाई एक मानून र खालिस उहाँकै इबादत गरून्, ﴿ الَّذِي أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَآمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ ﴾ त्यसैले प्रचुर रोजी र डरबाट सुरक्षा सांसारिक नियामतहरूमध्ये सबैभन्दा ठूला हुन् जसले अल्लाह तआलाको शुक्र अनिवार्य बनाउँछन्, त्यसैले हे अल्लाह! तिम्रा ज़ाहिरी र बातिनी अनुग्रहहरूमाथि तिम्रै लागि प्रशंसा र शुक्रिया छ, र अल्लाहले रुबूबियतलाई विशेष रूपमा यस घरसँग जोड्नुभयो यसको महिमा र सम्मानका कारण, अन्यथा उहाँ हरेक कुराको रब हुनुहुन्छ।

[सूरह अल-माऊनको तफसीर, र यो मक्की सूरह हो]

बिस्मिल्लाहिर्रहमानिर्रहीम

﴿ أَرَأَيْتَ الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّينِ ۝ فَذَٰلِكَ الَّذِي يَدُعُّ الْيَتِيمَ ۝ وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ الْمِسْكِينِ ۝ فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ ۝ الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ ۝ الَّذِينَ هُمْ يُرَاءُونَ ۝ وَيَمْنَعُونَ الْمَاعُونَ ۝ ﴾.

(1) अल्लाह तआलाले त्यस व्यक्तिको निन्दा गर्दै भन्नुहुन्छ जसले आफ्नो र आफ्ना बन्दाहरूको हकहरू छोड्यो: ﴿أرَأَيْتَ الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّينِ﴾ अर्थात्: पुनर्जीवन र बदलालाई, त्यसैले ऊ रसूलहरूले ल्याएको कुरामाथि ईमान राख्दैन।

(2) ﴿ فَذَٰلِكَ الَّذِي يَدُعُّ الْيَتِيمَ﴾ अर्थात्: उसले उसलाई कठोरता र शक्तिसाथ धकेल्छ र उसमाथि दया गर्दैन; आफ्नो हृदयको कठोरताका कारण, र किनभने उसलाई न सवाबको आशा छ न सजायको डर।

(3) ﴿ وَلَا يَحُضُّ﴾ अरूलाई ﴿ عَلَىٰ طَعَامِ الْمِسْكِينِ﴾ प्रोत्साहन गर्दैन, र स्वाभाविक रूपमा ऊ आफैं पनि मिस्कीनलाई खाना खुवाउँदैन।

(4-5) ﴿ فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ﴾ अर्थात्: नमाज़ कायम गर्न प्रतिबद्ध तर ﴿ عَنْ صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ﴾ अर्थात्: आफ्नो नमाज़बाट बेखबर, अर्थात्: यसलाई बर्बाद गर्ने, यसको समय छोड्ने, यसका आधारहरूमा कमी गर्ने, र यो उनीहरूको अल्लाहको आदेशप्रति ध्यान नदिनुका कारण हो, जहाँ उनीहरूले नमाज़लाई बर्बाद गरे जुन सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण इबादत हो, र नमाज़बाट बेखबरी नै त्यो हो जसको कर्ता निन्दा र दोषको योग्य हुन्छ, रहेर नमाज़भित्रको भुल त यो सबैलाई हुनसक्छ, नबी ﷺ लाई पनि।

(6-7) र यसैकारण अल्लाहले यी मानिसहरूलाई रिया, कठोरता र निर्दयताको सिफतले वर्णन गर्नुभयो, त्यसैले फरमायो: ﴿الَّذِينَ هُمْ يُرَاءُونَ  ﴾ अर्थात्: उनीहरूले मानिसहरूलाई देखाउनका लागि कर्महरू गर्छन्, ﴿وَيَمْنَعُونَ الْمَاعُونَ﴾ अर्थात्: उनीहरूले त्यस्तो चिज दिनबाट रोक्छन् जुन उधारो वा उपहारका रूपमा दिँदा कुनै नोक्सान हुँदैन; जस्तै भाँडो, बाल्टिन र बन्चरो आदि जस्ता चिजहरू जुन दिने र दिइने प्रचलन छ, त्यसैले यी मानिसहरू आफ्नो चरम लोभका कारण साधारण चिज दिनबाट पनि रोक्छन्, त्यसो भए यसभन्दा बढी महत्त्वपूर्ण चिजको के हालत होला?!

र यस सूरहमा यतीम र मिस्कीनहरूलाई खाना खुवाउने प्रोत्साहन छ, र यसमाथि उत्साह छ, र नमाज़को ख्याल राख्नु, र यसलाई कायम राख्नु, र यसमा र सबै कर्महरूमा इख्लास राख्नु, र भलाइका कर्महरू गर्ने प्रोत्साहन, र सामान्य चिजहरू दिनु जस्तै भाँडो, बाल्टिन र किताब आदि उधारो दिनु; किनभने अल्लाहले त्यसो नगर्नेको निन्दा गर्नुभएको छ, र अल्लाह सुभानहु नै राम्ररी जान्नुहुन्छ।