24 महत्त्वपूर्ण पाठहरू (रोजा)

यो भाषिक रूपमा हो: रोक्नु, र शरीअतमा हो: साँचो फजर उदाएदेखि सूर्यास्तसम्म खाना, पानी र सबै भंग गर्ने कुराहरूबाट रोकिएर अल्लाह जल्ल व अलाको इबादत गर्नु।

रोजाका आधारहरू 1- नियत फर्जको नियत
फर्जमा राति नै अर्थात् फजरअघि नियत गर्नु आवश्यक छ, महिना सुरु भएपछि नियत गरे पुग्छ, यसको स्थान मुटु हो, र यसलाई जिब्रोले उच्चारण गर्नु बिदअत हो।
नाफिलको नियत
यो दिनको जुनसुकै घडीमा सही हुन्छ जबसम्म भंग गर्ने कुरा नगरोस्, तर सवाब नियत गरेको समयदेखि गनिन्छ।
2- रोजा भंग गर्ने कुराहरूबाट रोकिनु रोजाका प्रकारहरू वाजिब:
रमजान, कफ्फारा र नज्रहरूमा
नाफिल:
यसबाहेकमा
रोजा वाजिब हुनुका सर्तहरू

1- इस्लाम।                    2- बुद्धि।     

3- बालिग हुनु: बालिग नभएकालाई रोजा राख्न प्रोत्साहन दिइन्छ र उसको अभिभावकले उसलाई आदेश दिन्छ।

4- बसोबास: मुसाफिरमाथि रोजा वाजिब हुँदैन, र उत्तम यो हो कि उसलाई कठिन नभएसम्म रोजा राखोस्; नबी ﷺ को कर्मअनुसार, र किनभने यसले दायित्वबाट छिट्टै मुक्त गराउँछ, जिम्मेवार व्यक्तिका लागि सजिलो बनाउँछ, र महिनाको फजिलत पाउन मद्दत गर्छ।

5- स्वास्थ्य। 6- हैज र निफासबाट मुक्त हुनु।

रोजामा रोगका प्रकारहरू त्यस्तो रोग जुन निको हुने आशा छैन:
यसमा रोजा राख्न असमर्थ वृद्ध पनि समावेश हुन्छ, उसमाथि रोजा वाजिब हुँदैन तर उसले प्रत्येक दिनको बदलामा एक मिस्कीनलाई खुवाउँछ, या त दिनको संख्याबराबर मिस्कीनहरू जम्मा गरेर उनीहरूलाई बेलुकी वा बिहान खुवाउँछ, वा दिनको संख्याबराबर मिस्कीनहरूमा खाना बाँड्छ, प्रत्येक मिस्कीनलाई नबवी साअको चौथाइ अर्थात् राम्रो गहुँको आधा किलो र दश ग्राम बराबर, र त्यससँगै मासु वा घ्यूजस्ता परिकार पनि दिनु राम्रो हुन्छ।
त्यस्तो रोग जुन निको हुने आशा छ तर रोजा कठिन हुन्छ:
यसमा हैजवाली, निफासवाली, दूध चुसाउने र मुसाफिर पनि समावेश हुन्छन्, उसले निको भएपछि छुटेका दिनहरूको क़ज़ा गर्छ, यदि निको नहुँदै मृत्यु भयो भने उसमाथिबाट यो हट्छ।
रमजान महिनाको सुरुवात केद्वारा प्रमाणित हुन्छ?

या त रमजानको चन्द्रमा देखेर वा शाबान तीस दिन पूरा गरेर।

रोजा भंग गर्ने कुराहरू

1. जानाजान खाना वा पिउनु, जसले भुलेर गर्‍यो त्यसको रोजा सही छ।
2. सहवास, यदि रमजानको दिनमा भयो र रोजा उसमाथि वाजिब थियो भने उसलाई कडा कफ्फारा वाजिब हुन्छ, अर्थात् एउटा दास मुक्त गर्नु, यदि नपाए लगातार दुई महिना रोजा राख्नु, यदि सक्दैन भने साठी मिस्कीनलाई खुवाउनु।
3. छोएर, चुम्बन गरेर, अँगालो मारेर वा त्यस्तै कुराद्वारा वीर्य निस्कनु।
4. खाने-पिउने अर्थ बोक्ने कुराहरू, जस्तै पोषणयुक्त सुई, तर पोषणयुक्त नभएका सुईले रोजा भंग गर्दैन।
5. पिकपाक्ने (सिंगाफ) द्वारा रगत निकाल्नु, तर जाँचका लागि थोरै रगत निकाल्नुले रोजा भंग गर्दैन।
6. जानाजान बान्ता गर्नु।
7. हैज र निफासको रगत निस्कनु।

रोजाका मुस्तहब कुराहरू

1- सहरी।           2- सहरीलाई ढिलो गर्नु।    3- इफ्तार चाँडो गर्नु।

4- ताजा खजूरले इफ्तार गर्नु, यदि नपाए सुक्खा खजूरले, र विषम संख्यामा हुनु, यदि केही नपाए पानीका घुटकाहरूले, यदि केही पनि नपाए मुटुले इफ्तारको नियत गर्नु।

5- इफ्तारको समयमा र रोजाको बेला दुआ गर्नु।   6- सदक़ा बढी दिनु।

7- रातको नमाज़मा मेहनत गर्नु।           8- कुरआन पढ्नु।

9- जसले गाली गर्छ उसलाई (म रोजादार हुँ) भन्नु।              10- उमराह गर्नु।

11- अन्तिम दश दिनमा एतिकाफ गर्नु। 12- लैलतुल क़द्रको खोजी गर्नु।

रोजाका मकरूह कुराहरू

1. कुल्ला गर्न र नाकमा पानी हाल्नमा अत्यधिक गर्नु।
2. आवश्यकताबिना खानाको स्वाद हेर्नु।

नाफिल रोजा:

1- रमजानको रोजा पूरा गर्नेका लागि शव्वालका छ दिनको रोजा, र उत्तम यो हो कि दोस्रो दिनदेखि नै लगातार राख्नु।

2- हाजी नभएकाहरूका लागि अरफाको दिनको रोजा।

3- आशूराको रोजा, नवौं र एघारौं दिनसहित।

4- सोमबार र बिहीबारको रोजा, सोमबार बढी जोड दिइएको।

5- हरेक महिना तीन दिनको रोजा, उत्तम अय्यामुल बीज़ (13-14-15) हो।

6- एक दिन रोजा र एक दिन इफ्तार।     7- अल्लाहको महिना मुहर्रमको रोजा।

8- जुल हिज्जाका नौ दिनको रोजा। 9- शाबानको रोजा, तर पूरै महिना नराख्नु।

हराम रोजा

1- रजबलाई एक्लो गरी रोजा राख्नु।      

2- दुई ईदको दिनको रोजा।

3- शंकाको दिनको रोजा, तर जसको त्यो नियमित रोजाको दिन हो उसलाई कुनै हर्ज छैन।

4- तश्रीकका दिनहरूको रोजा, जसले हद्य नपाएको बाहेक।

5- सधैंको रोजा।

क़ज़ाका हुक्महरू

• क़ज़ामा निरन्तरता मुस्तहब छ।
• र ईदको दिनपछि जति सक्दो चाँडो राख्नु राम्रो हुन्छ।
• र क़ज़ालाई अर्को रमजानसम्म ढिलो गर्नु जायज छैन।
• यदि बिना कारण ढिलो गर्‍यो भने उसमाथि छुटेको रोजाबाहेक अरू केही अनिवार्य हुँदैन तर ऊ गुनाहगार हुन्छ।

जकातुल फित्र

यो रमजानको अन्तिम दिनको सूर्यास्त उसमाथि परेको र ऊ मुसलमान भएको प्रत्येकमाथि वाजिब हुन्छ, चाहे ठूलो होस् वा सानो, पुरुष होस् वा स्त्री, दास होस् वा स्वतन्त्र, र उसलाई ईदको दिन र रातमा आफ्नो र आफ्ना परिवार र आधारभूत आवश्यकताको खर्चपछि एक साअ बचेको हुनुपर्छ, र गर्भस्थ शिशुका लागि पनि दिनु मुस्तहब छ।

यसको मशरू हुनुको हिकमत:

• यसले रोजादारलाई व्यर्थ बोली र अश्लील कुराबाट पवित्र गर्छ।
• यसले ईदको दिन फकीर र मिस्कीनहरूलाई माग्नबाट बचाउँछ।

जकातुल फित्र निकाल्ने समय:

जायज समय:
ईदभन्दा एक वा दुई दिन अगाडि।उत्तम समय:
ईदको नमाज़अघि फजरपछि।
हराम समय:
ईदको नमाज़पछि।
जकातुल फित्रको परिमाण

मानिसले खाने खाद्यान्नबाट एक साअ, नगदले पर्याप्त हुँदैन, र साअको परिमाण राम्रो गहुँको दुई किलो चालीस ग्राम हो।

ईदको नमाज़

यो प्रत्येकमाथि व्यक्तिगत फर्ज हो, र यो सूर्य एक भाला बराबर उठेपछि जोहरसम्म पढिन्छ, र यदि छुट्यो भने यसको क़ज़ा हुँदैन, सुन्नत यो हो कि यसलाई बस्तीबाहिरको खुला मैदानमा गरियोस्, र मस्जिदमा पनि गर्न जायज छ, र ईदअघि विषम संख्यामा खजूर खानु, सफा हुनु, सुगन्ध लगाउनु र उत्तम कपडा लगाउनु, र एक बाटोबाट जानु र अर्को बाटोबाट फर्कनु, र ईदको बधाई दिनुमा हर्ज छैन यसो भनेर: (अल्लाहले हामी र तिमीहरूबाट स्वीकार गरुन्), र ईदको रात र नमाज़हरूपछि ईदको दिनको सूर्यास्तसम्म सामान्य तकबीर भन्नु सुन्नत हो, र यसको तरिका: (अल्लाहु अकबर, अल्लाहु अकबर, ला इलाहा इल्लल्लाह, वल्लाहु अकबर, अल्लाहु अकबर, वलिल्लाहिल हम्द), र यसको तरिका दुई रकात हो खुतबाअघि, पहिलोमा तकबीरे तहरीमपछि छ तकबीर भन्छ, र दोस्रोमा पठनअघि पाँच तकबीर भन्छ (उठ्ने तकबीरबाहेक)।