दोस्रो पाठ: इस्लामका आधारहरू

इस्लामका पाँच आधारहरूको वर्णन, र यसमध्ये पहिलो र सबैभन्दा महान: गवाही दिनु कि अल्लाहबाहेक कोही पूज्य छैन र मुहम्मद अल्लाहका रसूल हुनुहुन्छ, यसका अर्थहरूको व्याख्यासाथ, र (ला इलाहा इल्लल्लाह)का सर्तहरूको वर्णनसाथ।

यसको अर्थ यो हो: (लाइलाहा) अल्लाहबाहेक पूजा गरिने सबैको इन्कार गर्दै, (इल्लल्लाह) अल्लाह अकेलैका लागि इबादत स्थापित गर्दै जसको कुनै साझेदार छैन।

रहृयो (ला इलाहा इल्लल्लाह)का सर्तहरू, त्यसो त यी हुन्:

1- त्यो इल्म जुन जहालतको विपरीत छ।                          2-  र त्यो यक़ीन जुन शंकाको विपरीत छ।

3- र त्यो इख्लास जुन शिर्कको विपरीत छ।           4- र त्यो सत्यता जुन झुटको विपरीत छ।

5- र त्यो माया जुन घृणाको विपरीत छ।                     6- र त्यो पालना जुन त्याग्नुको विपरीत छ।

7- र त्यो स्वीकृति जुन अस्वीकारको विपरीत छ।                          8- र अल्लाहबाहेक पूजा गरिनेको इन्कार गर्नु।

र यी दुई शेरहरूमा जम्मा गरिएका छन्:

عِلْمٌ يَقِينٌ وَإِخْلَاصٌ وَصِدْقُكَ مَعْ

 مَحَــبَّةٍ وَانْقِيَــادٍ وَالْقَبُـــولُ لَـــــهَاوَزِيدَ ثَامِنُهَا الْكُفْــــرَانُ مِنْكَ بِمَا

 سِــوَى الْإِلَهِ مِنَ الْأَشْيَاءِ قَدْ أُلِهَا

त्यससँगै यो गवाही कि मुहम्मद अल्लाहका रसूल हुनुहुन्छ, र यसको आवश्यकता हो: उहाँले जुन खबर दिनुभयो त्यसको पुष्टि गर्नु, उहाँले जुन आदेश दिनुभयो त्यसको पालना गर्नु, उहाँले जुन कुराबाट मनाही गर्नुभयो र जुन कुराबाट डर देखाउनुभयो त्यसबाट बच्नु, र अल्लाहको इबादत त्यही तरिकाले गर्नु जुन उहाँले नै तोक्नुभयो।

त्यसपछि विद्यार्थीलाई इस्लामका बाँकी चार आधारहरू बताइन्छ, र ती हुन्: नमाज़, जकात, रमजानको रोजा, र सक्नेका लागि अल्लाहको पवित्र घरको हज।

(ला इलाहा इल्लल्लाह)का आधारहरू

नफी (इन्कार) (ला इलाहा)
अल्लाहबाहेक पूजा गरिने सबैको इन्कार गर्दै।
(तागूतको इन्कार)इस्बात (स्थापना) (इल्लल्लाह)
अल्लाह अकेलैका लागि इबादत स्थापित गर्दै।
(अल्लाहमाथि ईमान)कलिमए इख्लासका दुई आधार छन् नफी र इस्बात, यी दुवैलाई याद राख

(ला इलाहा इल्लल्लाह)का सर्तहरूको व्याख्या:

(ला इलाहा इल्लल्लाह)का सर्तहरूको उदाहरण साँचोका दाँतहरूजस्तै हो, त्यसैले (ला इलाहा इल्लल्लाह) शब्द जन्नतको साँचो हो, र साँचो दाँतबिना खुल्दैन, त्यसैले किताब र सुन्नतमा आएको जुन कुरा कि जसले (ला इलाहा इल्लल्लाह) भन्यो उसलाई यस्तो हुनेछ, त्यो सवाब पाउनका लागि यी सर्तहरू पूरा गर्नु आवश्यक छ, र ती आठ छन्:

1. इल्म यसको अर्थमा: र यसको विपरीत यसको अर्थमा जहालत हो, त्यसैले जसले यसको अर्थ थाहा पाउँदैन उसले यसबाट फाइदा पाउँदैन, त्यसैले इस्लाममा प्रवेश गर्न चाहनेका लागि यसको अर्थ जान्नु आवश्यक छ, रसूलुल्लाह ﷺ ले भन्नुभयो: «مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ (لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ)؛ دَخَلَ الْجَنَّةَ» (जो यस हालमा मर्छ कि उसलाई थाहा छ कि अल्लाहबाहेक कोही पूज्य छैन, ऊ जन्नतमा प्रवेश गर्नेछ) यसलाई मुस्लिमले वर्णन गरेका छन्।
2. यक़ीन: अर्थात् सय प्रतिशत, त्यसैले यदि उसलाई तागूतको इन्कारमा एक प्रतिशत पनि शंका छ, वा ऊ रोकिन्छ वा हिचकिचाउँछ भने ऊ मुवह्हिद होइन, र यदि उसले मुहम्मद ﷺ को दाअवत पुगेका यहूदी र नसाराको कुफ्रमा शंका गर्छ भने ऊ मुवह्हिद होइन, नबी ﷺ ले भन्नुभयो: «أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللهِ، لَا يَلْقَى اللهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فِيهِمَا إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ» (म गवाही दिन्छु कि अल्लाहबाहेक कोही पूज्य छैन र म अल्लाहको रसूल हुँ, कुनै बन्दा यी दुवैमाथि बिना शंका अल्लाहसँग भेट्दैन तर जन्नतमा प्रवेश गर्नेछ) यसलाई मुस्लिमले वर्णन गरेका छन्।
3. इख्लास: त्यसैले जसले यसमा देखावटी गर्‍यो वा ठूलो शिर्क गर्‍यो -जस्तै अल्लाह बाहेक अरूको पूजा गर्ने- त्यसलाई यसले फाइदा गर्दैन, नबी ﷺ बाट वर्णित छ कि उहाँले भन्नुभयो: «أَسْعَدُ النَّاسِ بِشَفَاعَتِي: مَنْ قَالَ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ خَالِصًا مِنْ قَلْبِهِ أَوْ نَفسِهِ» (मेरो सिफारिसबाट सबैभन्दा खुशनसिब त्यो हो जसले दिल वा आफ्नो प्राणबाट खालिस भई ला इलाहा इल्लल्लाह भन्यो) यसलाई बुखारीले वर्णन गरेका छन्।
4. सत्यता: त्यसैले जसले झुटो बोल्दै यो भन्यो -जस्तै मुनाफिक़- त्यसलाई फाइदा गर्दैन, नबी ﷺ बाट वर्णित छ कि उहाँले भन्नुभयो: «مَا مِنْ أَحَدٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ صِدْقًا مِنْ قَلْبِهِ إِلَّا حَرَّمَهُ اللهُ عَلَى النَّارِ» (कुनै पनि व्यक्ति दिलबाट सत्यतासाथ यो गवाही दिँदैन कि अल्लाहबाहेक कोही पूज्य छैन र मुहम्मद उहाँका दास र रसूल हुनुहुन्छ, तर अल्लाहले उसलाई आगोमाथि हराम गर्नुहुन्छ) यसलाई बुखारी र मुस्लिमले वर्णन गरेका छन्।
5. माया: त्यसैले ऊ अल्लाहलाई माया गर्छ र अल्लाहसँगै अरू कसैलाई माया गर्दैन, र ऊ हरेक त्यसलाई माया गर्छ जसलाई माया गर्न अल्लाहले आदेश दिनुभएको छ, र यसको विपरीत घृणा हो, त्यसैले यो इस्लामलाई बातिल बनाउने कुराहरूमध्ये एक हो: (जसले रसूलले ल्याएको कुनै कुराबाट घृणा गर्छ, चाहे उसले त्यसमाथि अमल पनि गरे तापनि, ऊ काफिर हुन्छ, अल्लाह तआलाले भन्नुभयो: ﴿وَمِنَ النَّاسِ مَن يَتَّخِذُ مِن دُونِ اللَّهِ أَندَادًا يُحِبُّونَهُمْ كَحُبِّ اللَّهِ ۖ ﴾) (र मानिसहरूमध्ये केही यस्ता छन् जसले अल्लाहबाहेक अरूलाई उहाँको समकक्ष बनाउँछन्, उनीहरूलाई त्यस्तै माया गर्छन् जस्तो अल्लाहलाई माया गरिनुपर्छ)।
6. पालना: अर्थात् यसमाथि अमल गर्नु आवश्यक छ, त्यसैले जसले यसमाथि अमल छोड्छ त्यसलाई यसले फाइदा गर्दैन, अल्लाह तआलाले भन्नुभयो: ﴿فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّىٰ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنفُسِهِمْ حَرَجًا مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا﴾. (होइन, तिम्रो रबको कसम! यी मानिसहरू ईमान ल्याउनेछैनन् जबसम्म तिनीहरूले तिमीलाई तिनीहरूका बीचमा भएका झगडाहरूमा न्यायाधीश नबनाऊन्, त्यसपछि तिम्रो फैसलाबाट आफ्ना दिलमा कुनै असहजता नपाऊन् र पूर्ण रूपमा शिर झुकाऊन्)।
7. स्वीकृति: त्यसैले यसलाई वचन, कर्म वा विश्वासमा इन्कार नगर्नु, अल्लाह तआलाले भन्नुभयो: ﴿ إِنَّهُمْ كَانُوا إِذَا قِيلَ لَهُمْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ يَسْتَكْبِرُونَ ۝ وَيَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِكُو آلِهَتِنَا لِشَاعِرٍ مَّجْنُونٍ ۝﴾. (निश्चय नै जब उनीहरूलाई भनिन्थ्यो कि अल्लाहबाहेक कोही पूज्य छैन तब उनीहरू घमण्ड गर्थे, र भन्थे: के हामी एउटा पागल कविका लागि आफ्ना देवताहरूलाई छोड्नेछौं?)।
8. कुफ्र: अर्थात् यो कि अल्लाहबाहेक जुनसुकैको पूजा गरिन्छ त्यसको पूजा बातिल छ, र अल्लाहबाहेक कोही पनि पूजाको योग्य छैन।

ध्यान दिनुहोस्:

कलिमए इख्लासमा वचन, कर्म र विश्वास तिनैको हुनु आवश्यक छ।

मायाका प्रकारहरू

अल्लाहसँगै माया
यो ठूलो शिर्कमध्ये एक हो, अल्लाह तआलाले भन्नुभयो: ﴿وَمِنَ النَّاسِ مَن يَتَّخِذُ مِن دُونِ اللَّهِ أَندَادًا يُحِبُّونَهُمْ كَحُبِّ اللَّهِ ۖ﴾अल्लाहका लागि माया
यो वाजिब छ, बरु यो ईमानका सबैभन्दा मजबूत डोरीहरूमध्ये एक हो, अल्लाह तआलाले भन्नुभयो: ﴿مُّحَمَّدٌ رَّسُولُ اللَّهِ ۚ وَالَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ ۖ ﴾।
र यो चार कुरामा हुन्छ: 

कर्म जुनबाट अल्लाह तआला राजी हुनुहुन्छ र यो शरीअतले ल्याएको हरेक कुरा हो जस्तै तौहीद। 

कर्ता जस्तै नबीहरू, रसूलहरू, फरिश्ताहरू, सहाबा र हरेक मुवह्हिद।

समयहरू जुन अल्लाह तआलालाई मन पर्छ जस्तै लैलतुल क़द्र र रातको अन्तिम तिहाइ। 

स्थानहरू जुन अल्लाह तआलालाई मन पर्छ जस्तै मक्का र मदीना मुनव्वरा। प्राकृतिक माया
यो जायज छ बशर्ते अल्लाहको मायाभन्दा अगाडि नराखियोस्, र यसको उदाहरण सन्तान र पत्नीको माया हो, नबी ﷺ ले भन्नुभयो: «لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَلَدِهِ وَوَالِدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ» (तिमीमध्ये कोही तबसम्म मोमिन हुन सक्दैन जबसम्म म उसलाई उसको सन्तान, उसका बुबा र सम्पूर्ण मानिसहरूभन्दा बढी प्रिय नहोऊँ)। 

मुहम्मद अल्लाहका रसूल हुनुहुन्छ भन्ने गवाहीमा मुसलमानले (उहाँका दास) भन्नुको अर्थ के हो?

अर्थात् उहाँको पूजा गरिँदैन; किनभने उहाँ ﷺ सँग रुबूबियत, उलूहियत वा अस्मा व सिफातको कुनै विशेषता छैन।र यो कि उहाँ सबैभन्दा बढी इबादत गर्नुहुने हुनुहुन्छ, त्यसैले उहाँ ﷺ ले अल्लाह जल्ल व अलाका लागि पूर्ण उबूदियत हासिल गर्नुभयो। 

अल्लाह तआलाका लागि उबूदियतका प्रकारहरू:

सामान्य:
यो उबूदियते रुबूबियत (बाध्यता) हो, र यो सम्पूर्ण सृष्टिका लागि हो, अल्लाह तआलाले भन्नुभयो: ﴿إِن كُلُّ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ إِلَّا آتِي الرَّحْمَٰنِ عَبْدًا﴾ (आकाश र धरतीमा जे पनि छ त्यो रहमानको पासमा दास भएर नै आउनेवाला छ), र यसमा मोमिन र काफिर दुवै समावेश छन्।विशेष:
यो सामान्य आज्ञापालनको उबूदियत हो; अल्लाह तआलाले भन्नुभयो: ﴿وَعِبَادُ الرَّحْمَٰنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا  ﴾ (र रहमानका दास ती हुन् जो धरतीमा नम्रतासाथ हिँड्छन्), र यसले अल्लाहको शरीअतअनुसार उहाँको इबादत गर्ने हरेकलाई समेट्छ।
 विशेषको विशेष:
यो रसूलहरू अलैहिमुस्सलामको उबूदियत हो, अल्लाह तआलाले भन्नुभयो: ﴿إِنَّهُ كَانَ عَبْدًا شَكُورًا ﴾ (निश्चय नै ऊ एक शुक्रगुजार दास थियो), त्यसैले यो उबूदियत जुन रसूलहरूसँग जोडिएको छ त्यो विशेषको विशेष हो; किनभने अल्लाह तआलाको उबूदियतमा कोही पनि यी रसूलहरूसँग स्पर्धा गर्न सक्दैन।

नबी ﷺ को सीरतको संक्षिप्त परिचय:

वंश:उहाँ मुहम्मद बिन अब्दुल्लाह बिन अब्दुल मुत्तलिब बिन हाशिम हुनुहुन्छ, र हाशिम कुरैशका हुन्, र कुरैश अरबका हुन्, र अरब इस्माईल बिन इब्राहीम अलैहिमुस्सलामको सन्ततिका हुन्।जन्म:उहाँ ﷺ आमुल फीलमा मक्कामा रबीउल अव्वल महिनामा जन्मनुभयो र उहाँको उमेर त्रिसठ्ठी वर्षको थियो, यसमध्ये चालीस वर्ष नुबुव्वतअघि र तेइस वर्ष नबी-रसूलको हैसियतमा, र उहाँ यतीम हुनुहुन्थ्यो, उहाँका बुबाको मृत्यु उहाँको जन्मअघि नै भइसकेको थियो, र उहाँ आफ्ना हजुरबुबा अब्दुल मुत्तलिबको हेरचाहमा हुनुहुन्थ्यो, र आफ्ना हजुरबुबाको मृत्युपछि उहाँका काका अबू तालिबले उहाँको हेरचाह गरे।नुबुव्वत:उहाँ ﷺ जिन्न र मानव दुवैतर्फ पठाइनुभयो, त्यसैले जोसुकैसम्म उहाँको दाअवत पुग्यो र ऊ ईमान ल्याएन भने ऊ जो सुकै किन नहोस् ठूलो कुफ्रको दोषी हुन्छ।दाअवत:उहाँ ﷺ ले तौहीद र असल अखलाक तथा कर्महरूतर्फ दाअवत दिनुभयो, र शिर्क र खराब अखलाक तथा कर्महरूबाट मनाही गर्नुभयो।इसरा र मेराज:उहाँ ﷺ लाई मक्काबाट बैतुल मुक़द्दससम्म रातारात लगियो, त्यसपछि सातौं आकाशसम्म माथि लगियो र अल्लाहले उहाँसँग कुरा गर्नुभयो, र उहाँमाथि पाँच नमाज़हरू फर्ज गरियो।हिजरत र वफात:उहाँ ﷺ मक्काबाट मदीना हिजरत गर्नुभयो, र त्यहीं वफात पाउनुभयो, र उम्मुल मोमिनीन आयशा रजि. को कोठामा गाडिनुभयो।पैगाम पुर्‍याउनु:अल्लाहले उहाँद्वारा दीन पूरा गर्नुभयो, र उहाँ ﷺ ले स्पष्ट रूपमा पैगाम पुर्‍याउनुभयो, अमानत अदा गर्नुभयो, उम्मतलाई नसीहत गर्नुभयो, र अल्लाहको बाटोमा हर प्रकारको जिहादको हक अदा गर्नुभयो, त्यसैले अब कसैका लागि पनि यस दीनमा केही थप्नु सम्भव छैन।उहाँका महत्त्वपूर्ण युद्धहरू:सात छन्: बद्र, उहुद, खन्दक, खैबर, मक्का विजय, तबूक, र हुनैन।उहाँका सात सन्तानहरू:क़ासिम, इब्राहीम, अब्दुल्लाह जो तैयब र ताहिर थिए, ज़ैनब, रुक़य्या, उम्मे कुल्थूम, र फातिमा, र यी सबैको वफात उहाँ ﷺ को जीवनकालमा नै भयो सिवाय फातिमाको जसको वफात उहाँको वफातपछि छ महिनामा भयो, अल्लाह सबैसँग राजी होऊन्।उहाँका बाह्र पत्नीहरू:खदीजा रजि., आयशा रजि., सौदा रजि., हफ्सा रजि., ज़ैनब अल-हिलालिया रजि., उम्मे सलमा हिन्द रजि., ज़ैनब बिन्ते जह्श रजि., जुवैरिया बिन्ते हारिथ रजि., सफिय्या बिन्ते हुयय रजि., उम्मे हबीबा रमला रजि., रैहाना बिन्ते ज़ैद रजि., र मैमूना बिन्ते हारिथ रजि.।उहाँलाई दूध चुसाउनेहरू:उहाँकी आमा आमिना बिन्ते वहब, थुवैबा जो उहाँका काका अबू लहबकी दासी थिइन्, र हलीमा बिन्ते अबी जुऐब अस्-सादिया रजि.।उहाँमाथि सबैभन्दा पहिले नाजिल भएको:सूरह अल-अलक़मा अल्लाह तआलाको यो वचन: ﴿ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ ۝ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ ۝ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ ۝ الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ ۝ عَلَّمَ الْإِنْسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ ۝ ﴾.उहाँमाथि सबैभन्दा पहिले ईमान ल्याउनेहरू:पुरुषहरूमध्ये अबू बकर सिद्दीक रजि., स्त्रीहरूमध्ये उम्मुल मोमिनीन खदीजा बिन्ते खुवैलिद रजि., बालकहरूमध्ये अली बिन अबी तालिब रजि., मुक्त गरिएका दासहरूमध्ये ज़ैद बिन हारिथा रजि., र दासहरूमध्ये बिलाल बिन रबाह रजि.।उहाँ ﷺ को हज र उमरा:उहाँले चार उमरा गर्नुभयो जुन सबै जुल क़अदामा थिए, र एउटै हज गर्नुभयो जसलाई हज्जतुल विदा भनिन्छ, हिजरतको दशौं वर्षमा।उहाँ ﷺ को अखलाक:अल्लाह तआलाले भन्नुभयो: ﴿ وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٍ  ﴾ (र निश्चय नै तपाईं अखलाकको महान स्तरमा हुनुहुन्छ), र उम्मुल मोमिनीन आयशा रजि. ले भनिन्: «كَانَ خُلُقُهُ الْقُرْآنُ» (उहाँको अखलाक कुरआन नै थियो)।सीरतको अध्ययनको महत्त्व:इब्नु क़य्यिम रहिमहुल्लाहले भन्नुभएको छ: जब बन्दाको दुई जहानको सुख नबी ﷺ को हिदायतसँग जोडिएको छ, तब हरेक त्यो व्यक्तिमाथि जसले आफूसँग भलाइ चाहन्छ र आफ्नो मुक्ति र सुख चाहन्छ यो वाजिब छ कि उसले उहाँको हिदायत, सीरत र शानको त्यति ज्ञान लियोस् जसले उसलाई यसबारे अनजान मानिसहरूको समूहबाट निकालोस्, र उहाँका अनुयायीहरू, उहाँको समूह र उहाँको दलमा शामिल गराओस्, र यस विषयमा मानिसहरू थोरै जान्नेहरू, धेरै जान्नेहरू र वञ्चितहरूमा विभाजित छन्, र यो फजल अल्लाहको हातमा छ, उहाँले जसलाई चाहनुहुन्छ त्यसलाई दिनुहुन्छ, र अल्लाह ठूलो फजलवाला हुनुहुन्छ।